• Профилга Кириш
  • 1744009905_435.svg 1744009905_642.svg

  • Сўнгги янгиликлар
  • Асосий янгиликлар
  • Энг кўп ўқилган
  • Колумнистлар
O'zbekcha
Русский
English
  • O'zb
  • Ўзб
  • Рус
  • Eng
  • O'zb
  • Ўзб
  • Рус
  • Eng
  • Сўнгги янгиликлар
  • Асосий янгиликлар
  • Энг кўп ўқилган
  • Колумнистлар
    • USD12915.9
    • RUB162.44
    • EUR14658.25
    • Google play
    • App Store
    • Telegram
    • Тошкентда
      +26°C
      • Андижон
      • Қарши
      • Бухоро
      • Самарқанд
      • Фарғона
      • Сирдарё
      • Жиззах
      • Термиз
      • Наманган
      • Тошкент
      • Навоий
      • Тошкент вил
      • Нукус
      • Урганч
    • Daryo
      • Интернет-нашр
      • Таҳририят
      • Алоқа маълумотлари
      • Фойдаланиш шартлари
      • Махфийлик сиёсати
      • Янгиликлар архиви
    • Реклама
    • Ижтимоий тармоқлар
      • Instagram | Расмий
      • Instagram | Лайфстайл
      • Instagram | Спорт
      • Facebook | Расмий
      • OK | Расмий
      • YouTube | Daryo
      • YouTube | Daryo Рус тилида
      • YouTube | Daryo Глобал
    Telegram Youtube Facebook Instagram Twitter vkontakte
    Daryo logo white
    • Ўзбекистон
      • Бошқалар
      • Навоий
      • Тошкент вилояти
      • Сирдарё
      • Жиззах
      • Қашқадарё
      • Сурхондарё
      • Хоразм
      • Бухоро
      • Самарқанд
      • Наманган
      • Фарғона
      • Aндижон
      • Қорақалпоғистон
      • Тошкент ш.
      • Меҳридарё
      • Об-ҳаво
    • Марказий Осиё
      • Ўзбекистон (Маҳаллий)
      • Афгонистон
      • Қирғизистон
      • Қозоғистон
      • Туркманистон
      • Тожикистон
    • Дунё
    • Пул
      • Бизнес
      • Иқтисодиёт
      • Молия
      • Крипто
    • Маданият
      • Кино
      • Китоб
      • Мусиқа
      • Шоу-бизнес
    • Лайфстайл
      • Аёллар саҳифаси
        • Фарзанд
        • Гўзаллик
        • Карьера
        • Маслаҳатлар
        • Мода
        • Рецептлар
      • Технологиялар
        • Архитектура
        • Гаджетлар
        • Илм-фан
        • Коинот
        • Медиа
      • Авто
      • Қўзиқорин
      • Саёҳат
      • Саломатлик
      • Таълим
        • Абитуриент
        • Инглиз тилини ўрганамиз!
    • Спорт
      • Футбол
      • UFC
      • Бокс
    infinix
    Daryo.uz - Login
    Daryo.uz Daryo.uz
    Daryo.uz - Login
    Саломатлик

    Ўпка саратонининг дастлабки 6 та аломати

    Ҳар қандай саратон касаллигини даволаш мумкин. Фақат бир йўли бор: саратоннинг эрта ташхиси. Бу хасталикдан аввал уни енгиб ўтишнинг энг мақбул чорасидир. Бунинг учун сиз нималарга кўпроқ эътибор беришингиз керак? Қуйида батафсил келтириб ўтамиз.

    Фото: «Новий очаг»

    Фото: «Новий очаг»

    Аввало, саломатлигингизга бефарқ бўлманг. Танангиз ҳақида вақтида қайғуришни билинг. Агар соғлиғингизда бирор нохуш ўзгариш сезилса, дарҳол ишончли шифокор билан маслаҳатлашинг. Касалликни эрта аниқлаш муваффақиятли даво эканини ҳамиша ёдда тутинг.

    Ўпка саратонининг дастлабки белгиларини вақтида кузатиш нима учун муҳим?

    Ўпка саратонининг илк белгилари кутилганидек (доимий йўтал, нафас сиқиши, қон аралаш балғам) кечади. Елкаларда кўкрак қафасининг орқа томонида, ҳатто, парадоксал равишда тизза бўғимларида кучли бўлмаган мунтазам оғриқлар кузатилади. Симптомлар эркаклар ва аёллар, чекувчилар ва чекмайдиганлар ўртасида ҳам фарқ қилади. Шу билан бирга, клиник ёш қиёфасини сезиларли даражада ўзгартиради.

    Қайд этиш керак, инсон онкологик хавфларни оширадиган факторлар билан узвий боғлиқ ҳолда яшайди. Гарчи доимий соғлом турмуш тарзини танлаганлар ҳам саратондан кафолатланмаган — хасталик ҳар кимга таъсир қилиши мумкин.

    Ўпка саратонининг энг кўп учрайдиган белгилари қандай?

    Биз ўпка саратони ҳақида маълум бир кузатувларни биламиз, бироқ бу ҳар доим ҳам муқобил келмаслиги мумкин. Ўпка саратонига ишора берадиган энг «машҳур» белгилар кучсиз бўлади ёки бирма-бир пайдо бўла бошлайди. Ушбу белгиларга эътибор беринг:

    • доимий йўтал.
    • нафас сиқиши.
    • респираторли инфекцияларнинг тез-тез такрорланиши.
    • йўтал вақтида қон.
    • елкаларда, кўкрак қафасида, қўллардаги оғриқ.
    • сабабсиз вазн йўқотиш.
    Йўтал

    Йўтал — ўпкада саратон кечаётганининг энг кенг тарқалган симптомидир. Бу ўпка саратони ҳақида ўйлаганимизда, ақлга келган биринчи хавотирдир. Чунки ўпка саратонига учраган беморларнинг ярмида учрайдиган белги йўталдир. У турли шаклларда бўлиши мумкин: ҳўл ёки қуруқ, тез-тез ёки камдан-кам; кечаси ёки куннинг исталган вақтида қўзғаб қоладиган йўтал. Аксар одамлар йўталга ҳадеганда эътибор беравермайдилар: чангдан, аллергиядан ёки жуда қуруқ ҳаво туфайли йўтал тутган деб ўйлашади. Чекувчилар эса бу борада мутлақо бепарво ёки саратон хавфидан хабарсиз. Бироқ бизни бир неча ҳафтадан сўнг тарк этмаган йўтал жиддий бир нарсанинг аломати бўлиши мумкин.

    Нафас сиқиши

    Ўпка саратонида бу белги ҳам кенг тарқалган симптомдир. Шу билан бирга анча эрта пайдо бўлади (айниқса, умуман чекмайдиганларда). Одатда, нафас сиқиши жисмоний машқлар (зўриқиш) пайтида пайдо бўлади. Одамлар эса буни ортиқча вазн ёки ёш билан боғлайдилар. Улардан сўраб кўринг-чи, зиналардан чиқиш, тепаликка, юқорига яёв кўтарилиш осонми ёки йўқ. Агар бу машғулотлар завқланишдан кўра қийинроқ туюлса, аллақачон шифокор билан учрашишнинг вақти келган.

    Респираторли инфекцияларнинг тез-тез такрорланиши

    «Саратон» ташхиси кўпинча турли нафас йўллари инфекцияларининг узоқ вақт даволанишидан кейин янграйди. Агар ўсимта нафас олиш йўлларига яқин бўлса, у балғамнинг нормал оқишини тўсиб қўйиши мумкин. Оқибатда инфекциялар ўпкада узоқ қолиши учун қулай муҳит яратилади. Бу эса аксар ҳолларда бронхит ва пневмонияга олиб келади.

    Йўтал вақтида қон

    Кутилмаган вақтдаги қон — ташвишланиш учун жиддий сабабдир. Қон билан йўталганда зудлик билан шифокор ҳузурига бориш шарт. Чунки айнан шу симптом ўпка саратони аниқланган беморларнинг бешдан бирида пайдо бўлади. Ва кўпинча йўтал ва нафас сиқиши билан бирга дастлабки белгилар сифатида намоён бўлади. Аммо баъзан қон миқдори жуда кам бўлиб, уни ўтказиб юбориш мумкин.

    Елкалар ва қўллардаги оғриқ

    Кўплар елкалар ва қўллардаги оғриқни чўзилиш ёки нотўғри букилиш оқибатида содир бўлмоқда деб ўйлайди. Аммо оғриқ саратоннинг илк белгиларидан бири эканини ҳамма ҳам билавермайди. Ўпканинг юқори қисмида пайдо бўладиган ўсмалар баъзан елкадаги оғриққа сабаб бўлади ва жимжилиққача етиб боради.

    Кўкрак қафасида оғриқ

    Ўпканинг ўзи зарар кўрмаса ҳам, плевра ва унинг атрофидаги тўқималар нерв тугунчаларига бой. Улар мияга оғриқ сигналларини юборади. Буни бемор «кўкрак қафасидаги» ёки «чуқур нафас олгандаги» оғриқ деб билади. Бундан ташқари кўкрак қафасининг орқа томонида оғриқлар кузатилади. Оғриқлар умуртқа поғонасининг қуйи қисмларига қадар тарқайди. Огоҳ бўлиш керак, бел оғриғи саратоннинг дастлабки белгиларидан биридир. Агар ўсимта асаб тугунларига ҳалал берса, метастазлар умурта поғонаси суяклари, буйрак усти безлари томон ўсган бўлса, умуртқа поғонасининг ўртасида оғриқлар пайдо бўлади. Оғриқ шунчаки ёнбошлаб ётган вақтда ҳам, жисмоний фаолият пайтида ҳам кузатилиши мумкин. Интенсивлик ортиши, одатда тунги вақтда ёки чуқур нафас олиш билан боғлиқ бўлади.

    Озиш

    Сабабсиз озиш йўқотиш умумий тана вазнининг 5 фоизи ёки 6-12 ой ичида 5 килограммдан ортиқ вазн йўқотиш ҳисобланади. Саратоннинг вазн йўқотишига турли сабаблар бор: иштаҳани камайтиришдан метаболизмдаги ўзгаришларгача. Беморларнинг 35-75 фоизида сабабсиз озиб кетади.

    Ўпка саратонининг бошқа белгилари қандай?

    Юқорида айтилганларга қўшимча равишда, шифокорлар ва беморлар ўпка саратонининг кам учрайдиган белгилари ҳақида хабар беришади. Улар фильмларда кўрсатилмайди ёки китобларда тасвирланмайди, лекин биз уларни таниб олишимиз учун муҳимдир.

    • овознинг хириллаши.
    • юз ва бўйиннинг шишиши.
    • кучсизлик.
    • нафас олишнинг равон ва маромда эмаслиги.
    • тромбознинг кучайиши.
    • паранеопластик синдром.
    • метастазлардан келиб чиқадиган аломатлар.
    • танадаги нимадир «носоз» эканини ҳис қилиш.
    Ўпка саратони ўзига хосми?

    Юрак хуружи белгилари эркаклар ва аёлларда бир хил кечмаганидек, ўпка саратони турлари ўртасида ҳам фарқлар мавжуд. Чекувчиларда майда ва скуамоз ҳужайрали саратоннинг ривожланиш эҳтимоли кўпроқ, асосан катта нафас йўлларида. Аёлларда, ёшларда ва умуман чекмайдиганларда ўпка аденокарсиномаси кўп учрайди. Ўпка аденокарсиномаси ўпканинг периферик ҳудудларида локализация қилинади. Мунатазм ўтириб ишлайдиган одамларда одатий белгилари — енгил нафас сиқиши, доимий чарчоқ ва иштаҳа йўқолиши туфайли салбий ташхис қўйилган.

    Ўзингизга ғамхўрлик қилиш жуда муҳим, чунки кўп одамлар муаммони фақат ўсимта ривожланишининг жиддий босқичида аниқлайдилар. Одам ўз-ўзини хавфдан аввалроқ ҳимоя қилгани яхшироқдир.

    Қандай асоратлар бор?

    Ўпка саратонининг асоратлари ташхисдан олдин ҳам, кейин ҳам пайдо бўлиши мумкин.

    Юз ва бўйиннинг шишиши

    Бу ҳолат юқори вена кава синдроми деб аталади. Юз, бўйин, қўлларнинг шишиши, бўйин ва кўкракдаги томирларнинг шишишига олиб келиши мумкин. Симптомлар ўпкадаги ўсма қонни юракка қайтарадиган катта томирлардан бирини босиб қолганда пайдо бўлади.

    Метастазлар

    Кўпинча саратон фақат ўсимта бошқа органларга метастазланганида аниқланади. Аксар ҳолларда ўпкадаги ўсимта суякларга, жигарга, буйрак усти безига ва мияга тарқалади. Метастазларнинг белгилари қандай?

    • бош оғриғи, заифлик, судурги (агар метастазлар мияга кирса)
    • бел оғриғи, ичак ва сийдик пуфаги назоратини йўқотиш (суяк метастазлари)
    • кўнгил айниши, қориннинг юқори қисмида оғриқлар, сариқлик ва қичишиш (жигар метастазлари)
    Тромбоз шаклланишининг кучайиши

    Ўпка саратони билан оғриган беморларда қон қуйқалари кенг тарқалган муаммодир. Жарроҳлик ва кимётерапия тромбозлар пайдо бўлиш хавфини оширса-да, улар кўпинча даволанишни бошлашдан олдин пайдо бўлади.

    Оёқлардаги оғриқ кўпинча чуқур томир тромбозининг белгиларидир. Кўкрак қафасидаги ўткир кучли оғриқ, нафас сиқиши билан бирга, ўпка эмболиясини кўрсатиши мумкин (ўпка артериясининг қон ивиши билан блокланиши).

    Қачон шифокорга кўриниш керак?

    Юқоридаги белгиларнинг ҳар бири билан, айниқса, қисқа вақтда уларнинг бир нечта комбинацияси кузатилганда дарҳол шифокорга кўриниш лозим. Баъзан симптомлар аста-секин пайдо бўлади ва биринчи «жиддий бўлмаган» аломатлардан ташхис қўйишгача кўп вақт талаб қилиши мумкин. Агар сиз касалликни илк давридаёқ билиб олсангиз, даволаниш анча самарали бўлади.

    Ҳеч қачон чекмаган бўлсангиз (ёки чекишни кўп йиллар олдин ташлаган бўлсангиз), танангизни диққат билан кузатиб боришингиз керак. Агар шифокор ташвиш берувчи белгилар мавжуд бўла туриб флуёграфиянинг ўзини етарли деб ҳисобласа, (масалан, компьютер томографияси ўрнига), бошқа шифокорни қидиринг. Афсуски, ўпка саратонига чалиниш учун актив чекувчи бўлишимиз шарт эмас.

    Ҳар йили ўпкангизни флуёграфия қилдирасизми?

    Яна бир бор таъкидлаш керакки, ҳар бир белги муҳим аҳамиятга эга. Бу майда муаммо ёки аксинча, саломатлигингиз учун улкан хавф даракчиси бўлиши мумкин, аммо чуқур текширувлардан ўтмагнунингизча аниқ била олмайсиз. Соғлиғингизни обдон текширишни талаб қилинг — бу сизнинг манфаатингиз учун муҳим.

    06.01.2023, 19:40   Изоҳ (0)   47115
    Facebook Twitter LinkedIn Telegram Email

    Изоҳ (0)

    Кириш
    Жавоб қолдиринг Бекор қилиш

    Мавзуга доир

    Кексалик билан адаштирманг: Альцгеймер касаллигининг 7 та дастлабки белгилари

    06.01.2023, 14:33

    Фақат картошка эмас: вазн ортишига сабаб бўладиган сабзавотлар

    06.01.2023, 12:42

    Тезроқ вазн камайтиришга ёрдам берадиган 7 та тонгги одат

    06.01.2023, 09:50

    Сабзи керак эмас: очиқ ҳавода ўйнаш кўриш қобилиятини яхшилашга ёрдам берадими?

    05.01.2023, 21:23

    Фойдали, аммо вазн ортишига сабаб бўладиган озиқ-овқат маҳсулотлари

    05.01.2023, 17:36

    Диетолог тавсияси: организмдан токсинларни чиқариб ташлашга ёрдам берадиган маҳсулотлар

    05.01.2023, 15:31
    ×Lightbox Image

    Daryo.uz | Сизнинг муаммоингиз ечими


    Huawei Ўзбекистондаги “Теч Carnival”да Интеллектуал дунё ривожини жадаллаштирмоқда


    Жамғармалар билан қандай ишлаш зарур: банк омонатлари, акциялар ёки инвестицион пакетлар? (давоми)


    Тармоқда болалар хавфсизлиги : Octobankдан маслаҳатлар


    Илғор қурилиш технологиялари асосида қад ростлаётган Қуйи Чотқол ГЭС


    Mobiuz IQAir ҳаво сифати датчигини ўрнатди


    Centrum Air Истанбул ва Ўзбекистоннинг уч шаҳри ўртасида тўғридан-тўғри рейсларни йўлга қўймоқда


    Huawei Cloud TechWave Summit 2025: Яқин Шарқ ва Марказий Осиёда муваффақиятни ошириш учун интеллектуалликни тезлаштириш 


    ANORBANK Хусусий секторни ривожлантириш бўйича Ислом корпорацияси билан 10 миллион АҚШ долларига тенг келишув имзолади


    Kapitalbank ходимларининг рақамли кўникмаларини ривожлантирмоқда 


    ZTE корхонаси GSMA М360 Евросиё форумида суний интеллект рақамли иқтисодиёт ривожига қўшаётган ҳиссаси ҳақида маълумот берди


    Оқтепа Лавашдан “Кулгили нархлар”: севимли таомлар — ҳар бир позиция 10 мингдан 20 минг сўмгача бўлган махсус нархларда


    APEX BANK Тошкентда Бош офис ва Марказий сотув офисини очди


    Энг чуқур ғор, энг баланд кўприк ва энг сирли маскан – Наманганга борамиз


    AKFA Medline University Hospital AHA расмий ўқув маркази мақомини қўлга киритди


     

    Тавсия этамиз

    Аёл овчилардан илғор самолётларга қадар — Украина рус Shahed’ларини қандай овлайди?

    19 май, 20:10

    “Ленд-Лиз” ёрдами совға бўлмаган — Британия иккинчи жаҳон урушида берилган ёрдамни қандай қайтарган эди?

    19 май, 15:00

    “Ёвузлик империяси заминимизга ҳеч қачон қайтмаслиги учун” — жамоатчилик ўроқ-болғали қизил байроқ ва қора-оловранг лентани тақиқлашни сўрамоқда

    13 май, 22:22

    Улар доим дунёда энг яхшиларидан бўлган — покистонлик ҳарбий учувчилар ҳақида

    12 май, 21:30
     
     
     

    Сўнгги янгиликларга ўтиш

    Қуёш атрофида Ердан ўн баробар катта “қуш” кўринди

    Дунё | 26 май, 00:18

    “Дарё” видеорепортажи: Наманганда 64-халқаро гуллар фестивали бошланди

    Ўзбекистон | 26 май, 00:06

    Ўзбекистон U-17 терма жамоасининг Жаҳон чемпионатидаги рақиблари маълум бўлди

    Спорт | 26 май, 00:02

    Ироқда сув захиралари рекорд миқдорда камайди 

    Дунё | 25 май, 23:30

    Суперлига. “Динамо” камбек амалга ошириб, “Қизилқум”дан устун келди

    Спорт | 25 май, 23:27

    Қорақалпоғистонда инспектор қувган йигит мактаб ўқувчиси эмаслиги аниқланди (видео) 

    Ўзбекистон | 25 май, 23:17

    АПЛ. Абдуқодир Ҳусанов “Манчестер Сити” билан Англия чемпионати бронза медалига эга чиқди

    Спорт | 25 май, 22:42
    Daryo About Us

    «Daryo» интернет-нашрининг (Ўзбекистон матбуот ва ахборот агентлиги (ЎзМАА, ҳозирги Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги) томонидан 13.03.2015 йил санасида 0944-сонли гувоҳнома билан оммавий ахборот воситаси сифатида рўйхатга олинган). Матнли материалларини тўлиқ кўчириш ёки қисман иқтибос келтиришга, шунингдек, фотографик, график, аудио- ва/ёки видеоматериалларидан фойдаланишга daryo.uz сайтига гиперҳавола мавжуд бўлган ва/ёки «Daryo» интернет-нашрининг муаллифлигини кўрсатувчи ёзув илова қилинган тақдирда йўл қўйилади. Чоп этиладиган баъзи маълумотлар 18 ёшга тўлмаган фойдаланувчиларга мўлжалланмаган бўлиши мумкин. Info@daryo.uz

    Telegram Youtube Facebook Instagram Twitter vkontakte

    © «Simple Networking Solutions» МЧЖ, 2013–2025

    Ёш бўйича чеклов

    Хато топдингизми? Ctrl+Enter тугмаларини босинг

    • Фойдаланиш шартлари
    • Махфийлик сиёсати
    • Реклама
    Нимани қидирамиз?

    Sign In or Register

    Хуш келибсиз!

    Тизимга киринг ёки Рўйхатдан ўтинг.

    Google

    ёки Э-Почта орқали

    Изоҳ қолдиришингиз, Фойдаланиш шартлари ва Махфийлик сиёсати шартларини қабул қилганингизни англатади

    Рўйхатдан ўтинг

    Рўйхатдан ўтганмисиз? Login.

    Google

    ёки Э-Почта орқали

    Сизга парол электрон почта орқали юборилади.

    Изоҳ қолдиришингиз, Фойдаланиш шартлари ва Махфийлик сиёсати шартларини қабул қилганингизни англатади

    Матнда хато топдингизми?

    ×

    Раҳмат. Биз сизнинг хабарингизни олдик ва хатони имкон қадар тезроқ тузатамиз.