Ўзбекистондаги мактабларнинг 13 фоизида 2019 йилда қўлларни совун ва сув билан ювиш учун зарур шароит бўлмаган. Айни пайтда мамлакатдаги мактабларнинг 83 фоизи тоза ичимлик сувидан фойдаланиш ва 78 фоизи асосий санитария шароитларига эга. Бу ҳақда Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти ва ЮНИСЕФнинг Бирлашган мониторинг дастури ҳисоботида маълум қилинди.

Фото: «Дарё»

Ҳисоботга кўра, Ўзбекистонда мактабларнинг ёпилиши 8 миллиондан ортиқ боланинг таълим олишига ўз таъсирини кўрсатди. Ўзбекистон ҳукумати босқичма-босқич тарзда мактабларни қайта очишни режалаштирар экан, бу хавфсиз бўлиши ва мамлакатнинг COVID-19 пандемиясига қарши соғлиқни сақлаш тизими томонидан тайинланган умумий чора-тадбирларига риоя қилиниши лозим.

ЮНИСЕФнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси раҳбари Саша Грауманнинг маълум қилишича, мактаблар қайта очилишидан олдин улар сув билан таъминланиши, санитария ва гигиена шароитлари сифатли ва етарли миқдорда йўлга қўйилиши керак. Ўқувчиларга ўқиш учун хавфсиз, ишончли қулай муҳит яратиш мақсадида мактабларда тозалаш ва дезинфекциялаш ишлари тегишли равишда таъминланганига ишонч ҳосил қилиш керак.

Ҳисоботда қайд этилишича, дунё бўйлаб 818 миллион бола ўз мактабида қўл ювиш учун асосий воситаларга эга эмас, бу эса уларнинг COVID-19 ва бошқа юқумли касалликлар билан касалланиш хавфини оширади. Уларнинг учдан бир қисмдан кўпроғини ёки 295 миллионини Африкадаги Саҳройи Кабирдан жанубда жойлашган мамлакатлар болалари ташкил этади. Кам ривожланган мамлакатларда ҳар 10 та мактабнинг 7 таси қўл ювиш учун асосий воситаларга, мактабларнинг ярми эса асосий санитария ва сув таъминотига эга эмас.

Таъкидланишича, COVID-19 тарқалишини назорат қилишни истаган ҳукуматлар соғлиқни сақлаш чораларини амалга ошириш зарурати билан боғлиқ бўлган ижтимоий-иқтисодий таъсирларни мувозанатга келтириши керак. Мактабларнинг узоқ вақтга ёпилиши болаларнинг хавфсизлиги, фаровонлиги ва ўқишига салбий таъсир кўрсатиши исботланган.

Санитария хизматларидан фойдаланиш мактабларда инфекция тарқалишининг олдини олиш ва назорат қилиш учун зарурдир. Бу давом этаётган COVID-19 пандемияси даврида мактабларни хавфсиз қайта очиш ва ишлатиш бўйича ҳукумат стратегияларининг асосий йўналиши ҳисобланади.

Аввалроқ Коронавирусга қарши курашиш штаби аъзоси Рустам Икромов давлат мактаб ҳамда мактабгача таълим муассасалари фаолиятини бошлаши юзасидан санитария-меъёр қоидалари ишлаб чиқилаётганини маълум қилганди. Халқ таълими вазирлиги 2020/2021-ўқув йили учун 3 та сценарий устида ишлаётганини маълум қилган эди.