Бугун,

  • USD 11095.31
  • RUB 173.84
  • EUR 10772.44

Олий Мажлис Қонунчилик палатаси спикери ўринбосари, «Миллий тикланиш» партияси раҳбари Алишер Қодиров ўзининг Telegram’даги каналига ўзбек оилалари фарзанларини рус мактабларига бераётгани сабаб болалар ўзбек тилини билмай ва миллий ўзига хослигини агламай улғаяётганидан хавотирда эканини ёзиб қолдирди.

Фото: «Дарё» / Мадина Нурман

Фото: «Дарё» / Мадина Нурман

Депутат Россия президенти Владимир Путининг 30 март куни миллатлараро муносабатлар бўйича кенгайган йиғилишида айтган гапларидан иқтибос келтирди: «Россияда муҳожирларнинг фарзандлари амалда рус тили ва маданияти муҳитига, имкони борича рус миллий қадриятларига тўлиқ сингиб кетишига эришиш керак».

Алишер Қодиров бунинг рус миллий манфаатлари нуқтаи назаридан ҳурмат қилиниши керак бўлган, тўғри фикр эканини таъкидлаб, «Қаерда яшасанг ўша ерга мослашасан. Юмшоқроқ бўлсанг сингиб ҳам кетасан, албатта», деган.

«Биз эса 100 йилдан бери рус ватандошларимизга ўзбек тилини ўргата олмаймиз. Аксинча, ўзбеклар фарзандини рус тилида таълим олишга йўналтираётгани одатийлашиб бормоқда. Тошкент шаҳрида ўзбек тилида ўқитилмайдиган мактаблар сони кўпайиб кетди. Ачинарлиси, бундай мактабларнинг 90 фоиздан кўп ўқувчилари ўзбеклардир», — деб ёзади вице-спикер.

Унинг фикрича, бу қонунчиликдаги хато билан боғлиқ масала. Қодировнинг қайд этишича, янги таҳрирда кўрилаётган «Давлат тили ҳақида»ги қонун лойиҳасининг 18-моддасида «Ўзбекистонда яшовчи шахслар тарбия ва таълим олиш тилини танлаш ҳуқуқига эгадирлар» деб белгиланмоқда. Бу ҳуқуқ амалдаги қонунда ҳам бор бўлиб, фақат таълим тилига тегишли эди, энди тарбия ҳам қўшилмоқда.

«Бу норма моҳиятан бошқа миллат вакили бўлган ватандошларимизнинг она тилида тарбия кўриш ва таълим олиш ҳуқуқини таъминлашга қаратилган эди. Буни қарангки, ўзбек оилалари ‘фарзандим рус тилини яхши билсин’ деган ният билан боғчадан ёки 1-синфдан бошлаб фарзанди учун тамоман бегона бўлган тилни танлашмоқда», — дея таъкидлади партия раҳбари.

«Фожиа фақат бунда эмас. Эътибор беринг, болалар 5−6 синфгача бутун диққатини рус тилини англаш учун (!) сарфлайди. Табиий равишда бошқа муҳим фанларни рус тилида тушунмагани учун ўзлаштира олмайди. Бу вақтга келиб иккинчи шок бошланади: юқори синфларда аниқ фанларни рус тилида ўқитадиган педагоглар йўқ ҳисоби. Энди бола математика ва физикани ўзбек тилида ўқишга мажбур бўлади, лекин ўзбек тилини тушунмайди», — дея қайд этади Алишер Қодиров.

«Бола шу иккита шок билан, рус тилини ‘судраб’, миллий қадрият, ватан, маънавият деган сўзларга нафрат билан мактабни битиради. Марҳамат, ўзбек ёшларидан иборат ишчилар гуруҳи. Бу ҳолатда уларнинг жуда кўпи учун ягона йўл Россияда қора меҳнат бўлиб қолади», — дея қўшимча қилади депутат.

Шу сабабли, унинг сўзларига кўра, «Миллий тикланиш» партиясининг фракцияси ушбу нормани «Ўзбекистонда яшовчи шахсларга ўз она тилида тарбия ва таълим олиш учун шароит яратилади» шаклида ўзгартиришни ташаббус қилмоқда.

«Эслатаман, Конституцияда Ўзбекистондаги барча миллатларнинг тилларини ривожлантириш учун шароит яратишга ваъда берилган. Бу ваъда ошиғи билан бажарилмоқда, бажарилиши ҳам керак. Лекин бағрикенглигимиз оқибатида ўзбекларнинг янги авлоди ўзлигини англамайдиган, она тилини билмайдиганлардан иборат бўлишига йўл қўйиб бўлмайди», — дейди спикер ўринбосари.

«Ўзбекнинг боласи ўзбек қадриятлари билан тарбия кўрсин, саводини ўзбек тилида чиқарсин, 7-синфдан бошлаб истаган хорижий тилни ўргансин, бу миллат ривожи учун зарур», — дея таъкидлади депутат.

«Бошқа миллат вакиллари бўлган ватандошлар ҳам она тилларида тарбия кўрсинлар, савод чиқарсинлар, лекин хорижий тиллар билан бир қаторда, ватан тили сифатида ўзбек тилини ҳам ўрганишлари керак», — дея хулоса ясайди Алишер Қодиров.

Аввалроқ Алишер Қодиров рекламаларда ҳаёсизлик ва порнография бемалол бўлиб қолгани, ОТМ тарбия маскани эмаслиги талаба фақат билим олиш учун келиши лозимлиги тўғрисида фикр билдирганди.

Изоҳ
Асосий янгиликлар
Иқтисодиёт
Ўзбекистонда 2035 йилга бориб аҳоли 45 миллиондан ошиши кутиляпти — PMTI
Дунё
Афғонистонда юқори мартабали амалдорлар “Толибон” етакчисини тахтдан ағдармоқчи 
Маҳаллий
“Права”ни янгисига алмаштириб берадиган онлайн хизмат фаолиятида носозлик кузатилмоқда