COVID-19 ташхиси билан касалхонага ётқизилган беморларга касалликнинг оғирлик даражасидан қатъи назар, «Ремдесивир» дорисини қўллаш керак эмас. Шундай тавсия билан Жаҳон соғлиқни сақлаш вазирлиги чиқди, деб ёзади «РБК».

Фото: AP Photo

ЖССТ маълумотларига кўра, ташкилот мутахассислари айни пайтда «ушбу дори беморларда яшовчанликни яхшилаши ва бошқа хусусиятлари исботланмагани» сабабли доридан фойдаланишга қарши.

«Ремдесивир» бошқа воситалар билан биргаликда Америка президенти Дональд Трампни даволашда қўлланилган эди. Октябрда коронавирусга чалиниб, сўнг соғайган президент АҚШнинг барча фуқароларига худди ўзи каби даволаниш билан таъминлашни ваъда қилган эди.

ЖССТнинг дорини қўллашга қарши тавсиялари Magic Evidence Ecosystem Foundation (MAGIC) нотижорат ташкилоти билан ҳамкорликда ишлаб чиқилган. Эксперт гуруҳига клиник ёрдам соҳасидаги 28 мутахассис, тўрт бемор ва ахлоқ қоидалари бўйича бир мутахассис кирган.

«Ремдесивир»нинг самарадорлигини текшириш 15 октябрь куни бошланган. Жами тўртта мустақил синов ўтказилган, уларда 7 мингдан ортиқ беморга тегишли маълумотлар таҳлил қилиб чиқилган. Охир-оқибат, экспертлар дори COVID-19’га чалинган одамларнинг яшовчанлигига, сунъий нафас олдириш, соғайиб кетиш вақтига ва бошқа кўрсаткичларга аҳамиятли тарзда таъсир ўтказмайди, деган хулосага келди.

Коронавирус инфекциясини «Ремдесивир» тажрибавий дориси билан даволаш беморларнинг ўлим сонига сезиларли даражада таъсир ўтказмаслиги ҳақида ЖССТ аввал ҳам айтган эди. ЖССТ 11,2 минг беморни даволаш жараёнини текшириб, шундай хулосага келдики, ҳеч қайси дори беморнинг яшаб кетиш имкониятларига таъсир ўтказмаган ва сунъий нафас олдиришга эҳтиёжни пасайтирмаган. Бунда гап нафақат «Ремдесивир», балки «Гидроксихлорохин», «Лопинавир» ва «Интерферон» ҳақида ҳам бормоқда. Бундан ташқари, ЖССТ тадқиқоти бу дорилар COVID-19’га чалинган беморнинг касалхонада ётиш вақтини деярли қисқартирмаслигини кўрсатди.

Аввалроқ Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти (ЖССТ) раҳбари Тедрос Гебрейесус «Дексаметазон» – COVID-19’га қарши курашда самарали экани исботланган ягона дори воситаси эканлигини маълум қилганди. АҚШ президенти Дональд Трампни даволашда ҳам ишлатилган.

«Ремдесивир» Американинг Gilead Scienceс фармакологик компанияси томонидан дастлаб Эбола безгагига қарши восита сифатида ишлаб чиқарилган. Апрелдаги синовлардан кейин у АҚШда ва Евроиттифоқда COVID-19 билан касалланиш ҳолатида қўллаш учун маъқулланди. АҚШ Миллий саломатлик институтлари «Ремдесивир» даволаниш вақтини ўртача 15 кундан 11 кунгача қисқартиришини айтган эди. Gilead Sciences июлда эълон қилган маълумотларга кўра, дори коронавирусдан вафот этиш эҳтимолини камайтиради. Аммо булар назорат тадқиқоти томонидан тасдиқланмади.

Эслатиб ўтамиз, «Ремдесивир» Европа Иттифоқида рухсат олиш учун тавсия қилинган коронавирусга қарши илк дори воситаси ҳисобланади. Жанубий Корея ҳам 1 июлдан бошлаб «Ремдесивир» дори воситасини сотиб олишни бошлаганди. Ўзбекистонда ҳам профилактика, касалликнинг юқишини олдини олиш мақсадида ишлатиш мумкин бўлган дорилар қаторида «Ремдесивир» бор. ЖССТ «Ремдесивир»ни коронавирусга қарши курашда «умид уйғотувчи» дори воситаси деб атаган. Препарат коронавирус кўпайишини блоклаш хусусиятига эга эканлиги канадалик олимлар томонидан апрель ойида аниқланганди. АҚШ «Ремдесивир» препаратининг деярли барча захирасини сотиб олаётганини маълум қилганди.

АҚШ президенти Дональд Трамп ҳам коронавирусдан «Ремдесивир» дориси орқали даволанган. Америка президентини даволовчи шифокор Шон Конлининг маълум қилишича, Трампнинг организмида кислород даражаси 93 фоизгача тушиб кетганидан сўнг «Дексаметазон» қўлланилган. Шифокорлар стероидни 3 октябрь куни «Ремдесивир» препаратининг иккинчи дозаси билан бирга қўллашни бошлаган, Трампда иккиламчи таъсирлар аниқланмаган.