Bugun,

  • USD 11095.31
  • RUB 173.84
  • EUR 10772.44

25-fevraldan O‘zbekistonda 100 ming so‘mlik yangi kupyura muomalaga kiritilishi rejalashtirilayotganligi xabar qilingan edi. Mazkur voqea arafasida O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki vakillari tomonidan OAV xodimlari uchun tashkil etilgan seminarda bu nima uchun kerakligi va bundan kutilayotgan natijalar haqida ma’lumot berildi, deb yozadi O‘zA.

Foto: O‘zA

Foto: O‘zA

O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki pul muomalasi departamenti direktori Fazliddin Bozorovning ma’lum qilishicha, 100 ming so‘mlik kupyuralarning muomalaga chiqarilishi aholining avtomobil, mebel, maishiy texnika singari yuqori qiymatdagi mahsulotlarni xarid qilishi bilan bog‘liq noqulayliklarga barham beradi. Yangi kupyuraning birinchi vazifasi naqd pul bilan hisob-kitob qilishda qulaylik yaratishdan iborat.

Bundan tashqari, bank kassirlari, xodimlarining mayda pullarni hisoblashdagi qiyinchiliklari kamayadi, oylik maoshlar, pensiya va nafaqalarni tarqatish soddalashadi. Naqd pullarni chiqarish (bosib chiqarish) hamda ularni tashish va saqlash uchun saflanadigan xarajatlar sezilarli darajada kamayadi. Aholiga bankomatlar orqali xizmat ko‘rsatish samaradorligi ham oshadi.

2001-yilda 1000 so‘mlik banknotlar muomalaga chiqarilgan edi, besh ming so‘mlik banknotlar esa, 2013-yilga kelibgina muomalaga chiqdi. Yil sayin narxlar oshmoqda, shu bois pul muomalasi jarayonini yengillashtirish, banknotlar sonini qisqartirish zarurati paydo bo‘lmoqda.

So‘nggi yillarda milliy valyuta o‘zining jamg‘arma sifatidagi funksiyasini yo‘qotdi, shuning uchun 100 000 so‘m bu funksiyani qayta tiklashga yordam beradi, chunki bunday kupyuralarni saqlash birmuncha qulay hisoblanadi.

Yirik kupyuralarning inflyatsiyani oshirishga xizmat qiladi, degan xavotirlar o‘zini oqlamaydi, chunki muomaladagi umumiy pul massasi o‘zgarmaydi. Pul massasining tuzilishi o‘zgaradi xolos. 100, 200 va 500 so‘mlik mayda pullar asta-sekin muomaladan chiqariladi va tanga bilan almashtiriladi.

Ikki guruhdagi, ya’ni monetar va nomonetar omillar inflyatsiya jarayoniga ta’sir ko‘rsatadi. Hozirgi kunda iqtisodiyotni liberallashtirish, moliya, budjet-soliq sohalaridagi islohotlar olib borilishi munosabati bilan inflyatsiya jarayonlari yuz berishi tabiiy hol. Biroq bularning bari nomonetar omillar sanaladi. Yangi kupyuraning muomalaga chiqishi bilan inflyatsiya darajasi oshmaydi.

Izoh
Asosiy yangiliklar
Mahalliy
O‘zbekistonning Istanbuldagi Bosh konsulxonasi Turkiyadagi fuqarolarga murojaat bilan chiqdi 
Mahalliy
O‘zbekistonda 7-fevral kuni 20 darajagacha iliq bo‘lishi kutilmoqda 
Mahalliy
O‘zbekistonda dollar kursi yana oshdi