29 август куни АҚШ ҳарбийлари Кобулда гўёки «Вилояти Хуросон» — ИШИДнинг Афғонистондаги бўлинмаси террорчиларига тегишли машинани портлатгани ҳақида эълон қилганди. Америка қўмондонлиги баёнотларига кўра, бунинг натижасида гуруҳ томонидан режалаштирилган яна бир йирик терактнинг олди олинган. Ушбу гуруҳ 26 август куни эвакуация ишлари кетаётган Кобул аэропорти яқинидаги иккита портлаш учун жавобгарликни ўз зиммасига олганди: уларда камида 200 киши ҳалок бўлган. Ҳарбийлар MQ-9 Reaper учувчисиз учар қурилмаси билан портлатилган машина ҳайдовчисинининг шахсини аниқлай олмаганини айтган. Уларнинг маълумотларига кўра, портлаш пайтида ҳайдовчидан ташқари машина ёнидаги уч бола ҳам ҳалок бўлган.

Фото: The New York Times

The New York Times ва The Washington Post журналистларининг даъво қилишича, улар қурбоннинг шахсини аниқлаган. Маълум бўлишича, марҳум 43 ёшли электротехника муҳандиси Замарай Аҳмадий бўлиб, у 2006 йилдан бери Афғонистондаги очларга ёрдам бериб келаётган Калифорниянинг Nutrition and Education International (NEI) хайрия ташкилотида ишлаган. Қолаверса, яқинларининг айтишича, Аҳмадий аввалроқ АҚШдан бошпана сўрашга улгурганди.

Ҳарбийларнинг сўзларига кўра, операция куни Аҳмадий шаҳар бўйлаб ғайриоддий хатти-ҳаракатлар билан эътиборни тортган, жумладан, у гўёки ИШИД аъзолари беркинган уйларга ташриф буюрган. Бироқ ўша куни Аҳмадийни кўрганлар билан суҳбатлашган журналистлар унинг йўналиши одатдагидан унчалик фарқ қилмаган, дея хулоса қилди. Ишга кетаётиб, Аҳмадий йўл-йўлакай ҳамкасбларини ва хўжайинининг уйидан ноутбукни олиб кетиш учун уч марта тўхтаган. Ҳарбийларнинг айтишича, улар унинг оқ рагли Toyota’сини шу ердан кузата бошлаган.

The New York Times хабарига кўра, айнан нима жангариларнинг махфий объекти деб олингани ноаниқ, лекин эртаси куни ҳақиқатан ҳам Кобул аэропортига айнан Аҳмадийнинг хўжайини хонадони яқинидан ракета зарбаси берилган.

Аҳмадийнинг машинасига қилинган ҳужумни асослаш учун яна бир аргумент шуки, у яна уч киши билан бирга машинасига таркиби тушунарсиз юкларни ортган ва бу Америка дрони томонидан ёзиб олинган. Бироқ Аҳмадийнинг ҳамкасблари бу портловчи моддалар эмас, балки сув билан тўлдирилган учта пластик бак эканини таъкидламоқда: у ишхонадан уйига сув олиб кетаётган эди. Кобулда расмий ҳукумат аъзолари қочиб кетганидан кейин сув таъминоти ишламай қолган. NEI офисининг қўриқчиси журналистларга тасдиқлашича, у Аҳмадийнинг бакларни сув билан тўлдираётганини кўрган.

Тахминан соат 15:30 да Аҳмадий офисдан чиқиб, ҳамкасбларини уй-уйига ташлаб, соат 16:50 да ўз ҳовлисига кириб кетган. Аҳмадийнинг уйи шаҳарнинг аҳоли гавжум ҳудудида жойлашганига қарамай, Америка дрон бошқарувчиси машинанинг ёнида бир эркакдан бошқа ҳеч кимни пайқамаган — ва зарба берган.

Натижада Америка маълумотларига кўра, яна уч бола ҳалок бўлган, қурбоннинг яқинлари эса, Аҳмадийлар оиласининг яна 10 аъзоси ҳужум пайтида вафот этганини маълум қилди.

Ҳарбийлар Аҳмадийда портловчи моддалар борлигига далил сифатида, биринчи портлашдан кўп ўтмай, иккинчи — анча кучлироқ портлаш овози эшитилганини таъкидламоқда. Бироқ The Washington Post талабига биноан, муҳандис вафот этган жойдан олинган видео ва тасвирларни ўрганган мутахассислар, бошқа кучли портлаш содир бўлганига далил топа олмади. The New York Times экспертлари ҳам буни аниқлай олмади. WP маълумотларига кўра, агар иккинчи портлаш содир бўлган тақдирда ҳам бу анча кучсиз, эҳтимол, автомобилнинг ёнилғи бакларидаги портлаш бўлган.

Америка қўмондонлиги вакиллари журналистларга ҳодиса юзасидан ички тергов бошланганини айтди. Жумладан, портлаш уларга маълум бўлганидан кўпроқ одамларнинг ҳаётига зомин бўлгани ҳақидаги хабарлар аниқлаштирилмоқда.