Bugun,

  • USD 11095.31
  • RUB 173.84
  • EUR 10772.44

Iqtisodchi va bloger Behzod Hoshimov “Ular” loyihasining navbatdagi sonida “kargo-kult” g‘oyasi haqida fikr bildirdi. U ushbu g‘oya haqida “Doroga k svobode. Besedi s Kaxoy Bendukidze” kitobida o‘qiganini aytib o‘tgan, deb yozadi “Gazeta.uz”.

Kadr: YouTube

Kadr: YouTube

“Kargo-kult” — o‘zi uchar jismlar hamda havo xudolariga ishonishni targ‘ib qiluvchi e’tiqod. XIX asrlarda Mikroneziya aholisiga g‘arb mamlakatlari tomonidan samolyotlar orqali oziq-ovqat mahsulotlari yuborilgan. Buning oqibatida esa mikroneziyaliklar “samolyotlar bizni boqadi”, deya ularning kichik modellarini yasab, unga sig‘ina boshlashgan.

“O‘sha qabiladagilar samolyotlarning haykallarini yasashgan. Chunki samolyot ularni boqqan. Bendukidzening (Kaxa Bendukidze — gruziyalik tadbirkor va davlat arbobi — tahr.) fikricha, biz sovet tizimidan chiqqan insonlar ham katta ‘kargo-kult’da yashayapmiz. Masalan, men bir viloyatga borganimda u yerdagi bir odam biror binoni ko‘rsatib, buni hokim qurgan, deydi. Hokim quruvchimas, me’mormas, qanday qilib yo‘q narsani bor qiladi hokim? Biz davlatni ‘kargo-kult’ kabi qabul qilamiz. Hokim pulni ishlab chiqarmaydi, u oylikka ishlaydigan byurokrat. U shifoxona qurolmaydi yoki bolalar bog‘chasi qurolmaydi. U faqat jamiyatning pulini taqsimotini qiladi. Ya’ni bizning ularga nisbatan ‘kargo-kult’imiz bor”, — deydi Behzod Hoshimov.

Iqtisodchining ta’kidlashicha, ikkinchi “kargo-kult” bu — o‘zbekcha “kargo-kult”.

“Biz kelajakda pul olamiz deb, xuddi Mikroneziyada samolyot qurishgani kabi tijoriy tashkilotlar quramiz. Zavodlar, fabrikalar, biznes markazlar… Masalan, Toshkentdagi NBU (Milliy bank — tahr.) yonida joylashgan biznes markaz ham ‘kargo-kult’ga o‘xshaydi. Biz bilamizki, chet elda shunaqa banklar, binolar bor. Biz ham shunday qilsak boyib ketamiz, deymiz. Bizga Mikroneziyadagi samolyot kulgili ko‘rinyapti, aslida bizda ham xuddi shunaqa samolyot ko‘p”, — deydi u.

Behzod Hoshimov O‘zbekiston, asosan, xalq xo‘jaligi obyektlari, masalan, zavodlar, mehmonxonalar, osmono‘par binolar qurishini aytib o‘tdi. “Bizning ham o‘sha ‘kargo-kult’chilardan prinsipial farqimiz yo‘q. Biz ham jamiyat puli evaziga quramiz-da, shu narsa bizga foyda olib keladi, deb o‘ylaymiz. Biz mohiyatni suratga almashtiryapmiz”, — deydi iqtisodchi.

Iqtisodchining aytishicha, Andijon viloyatining Asaka tumanidagi avtomobil zavodi ham “kargo-kult”. “Zavod bo‘lsa, pul bo‘ladi, deb o‘ylaymiz. Pul — puldek turishi kerak”, — deya qo‘shimcha qiladi u.

“Mening xohishim shuki, o‘zimizga but yasab qo‘ymaylik. Ko‘p dinlarda Muso alayhissalomni Misrdan ketishi haqida aytilgan voqea bor. Ma’no qanaqa bo‘ladi: ular o‘zlariga but qurib olishadi va 40 yil cho‘lda aylantirib yuradi. Sababi o‘sha ‘kargo-kult’ni yaratmaslik. Sizlar o‘zlaringizga sigir yaratib oldinglar. Sizlarga ne’matni beradigan u sigir emas, deydi Muso. Biz ham shunaqa sigirlar qilib olyapmiz. O‘zi pulimiz yo‘q, o‘sha hikoyada ham puli bo‘lmaydi, lekin bor pulidan sigir yaratib olishadi. Bizda ham hamma yoqda sigir”, — deya ta’kidlaydi Hoshimov.

Izoh
Asosiy yangiliklar
Mahalliy
Qarshida Cobalt haydovchisi 13 yoshli qizni urib yuborib, voqea joyidan qochib ketdi (video)
Mahalliy
Nogiron fuqaroning bo‘yniga zanjir bog‘langani aks etgan video yuzasidan izoh berildi
Mahalliy
O‘zbekistonning katta qismida hafta oxiriga borib anomal sovuq bo‘lishi kutilmoqda