AQSh hukumati “Tolibon” qo‘liga o‘tgan Afg‘onistonni tark etishning oxirgi imkoni bo‘lgan Kobul aeroportiga kirishni cheklashga qaror qildi. Bu haqda manbasiga tayanib, CNN xabar berdi. Aeroportga faqat AQSh va NATO mamlakatlari fuqarolari, shuningdek, grin-karta egalari kirishi mumkin. Nomzodlarni filtrlashda endi “Tolibon” yordam beradi.

Foto: AP Photo

Telekanal suhbatdoshining aniqlik kiritishicha, AQShning maxsus immigratsion vizasi (AQSh hukumati kuchlari va idoralariga ishlaganlar uchun mo‘ljallangan) dasturida qatnashish uchun ariza bergan afg‘onlar ham aeroportga qo‘yilmaydi.

Manbaga ko‘ra, “Tolibon” aeroportga kiraverishda hujjatlarni tekshirishga yordam beradi. AQSh va NATO mamlakatlari fuqarolari o‘zlari bilan faqat oila a’zolarini — turmush o‘rtog‘ini yoki bolalarini olib ketishi mumkin.

Manbaning aytishicha, aeroportda respublikani tark etmoqchi bo‘lgan 20 ming kishi bor. Ularning ko‘pchiligi armiya yoshidagi hujjatsiz afg‘onistonlik erkaklar. Shu tarzda aeroportda betartiblik saqlanib qolmoqda. Buning sabablaridan biri arizachilarga ularning ismi yoki hujjat raqami ko‘rsatilmagan elektron vizalarni berish haqidagi qaror bo‘lgan. Afg‘onlar bu vizalarni skrinshot ko‘rinishida aeroportga kira olmagan boshqa fuqarolarga yuborishgan.

“Konsulxona yoki ma’muriyat, ochig‘ini aytganda, bu ahmoqona vizani yuborish, aeroportga hammani ketma-ket 24 soatga kirgizish bilan qanday yomon ish qilganini tushunmaydi, deb o‘ylayman”, — dedi manba. Uning so‘zlariga ko‘ra, aeroportdagilarning hammasini yaqin to‘rt kun ichida olib chiqishning iloji yo‘q.

Keyingi 24 soat ichida AQSh harbiy havo kuchlariga tegishli C-17 33 samolyoti Kobulga uchishi kerak, ularning har biri 400 kishini evakuatsiya qilishi mumkin. Afg‘onistonga tijoriy reyslar uchmaydi, evakuatsiya harbiy transportlar tomonidan amalga oshirilmoqda.

Shu bilan birga, “Tolibon” vakili Suhayil Shohinning aytishicha, afg‘onlarning mamlakatni tark etishga intilishi qo‘rquvdan emas. “Ular G‘arb mamlakatlariga ko‘chib o‘tishni xohlaydi. Bu iqtisodiy migratsiyaning bir turi. Afg‘oniston kambag‘al mamlakat, aholining 70 foizi qashshoqlik yoqasida yashaydi, shuning uchun hamma G‘arb davlatlariga ko‘chib o‘tishni xohlaydi, ular farovon hayotni istaydi. Gap qo‘rquvda emas”, — dedi u Sky News’ga bergan intervyusida.

Suhayl Shohinning so‘zlariga ko‘ra, AQSh va Buyuk Britaniyaga evakuatsiya uchun qo‘shimcha vaqt berilmaydi. Agar xorijiy kontingent belgilangan sanaga — 31-avgustga qadar mamlakatni tark etmasa, u holda harakat tarafidan javob ko‘rsatiladi.

Avvalroq Kobul aeroporti yaqin ikki kunga yopilishi, bu allaqachon uning hududida bo‘lib turgan odamlarni evakuatsiya qilish uchun kerakligi ma’lum qilingan edi. Shuningdek, “Tolibon” jangarilari Kobul aeroportidagi evakuatsiya jarayoniga aralashishga uringan taqdirda, AQSh ularga tezda javob qaytarishi haqida ogohlantirgan.

“Tolibon” Kobul aeroportidagi evakuatsiya ishlariga aralashmaslikka va’da bergan. Ammo amerikaliklar va ularning ittifoqchilari bilan hamkorlik qilgan afg‘onistonliklar “Tolibon” ularning ketishiga to‘sqinlik qilishidan qo‘rqmoqda.

The New York Times xabariga ko‘ra, “Tolibon” so‘roq qilish va jazolash uchun AQSh harbiylari bilan hamkorlik qilgan afg‘onlarni qidira boshlagan. NYT ta’kidlashicha, “Tolibon” ro‘yxatdagi odamlarni, jumladan, Kobul aeroporti yaqinidan ham qidirmoqda, aeroport hozir mamlakatni tark etish mumkin bo‘lgan yagona joy.