“Al-Qoida” terrorchilik guruhining asoschisi va yetakchisi Usama ben Ladenning onasi Aliya Ganem Britaniyaning The Guardian gazetasiga ilk bor intervyu berdi.

Foto: The Guardian

Hozir u Saudiya Arabistoni g‘arbida joylashgan Jidda shahridagi hashamatli uyda Usamaning ukalari — Ahmad, Hasan va ikkinchi turmush o‘rtog‘i Muhammad Al-Attas bilan birga yashaydi.

11-sentabr voqealaridan so‘ng deyarli 17 yil o‘tdi, Usama ben Ladenning oilasi esa hamon Saudiya jamiyatining nufuzli qismi bo‘lib turibdi.

“Hayotim o‘ta qiyin kechdi, chunki u mendan olisda edi. U juda yaxshi bola edi, meni juda yaxshi ko‘rardi”, deydi onasi. Aliya Ganemning aytishicha, Usamani uch yoshidan boshlab ikkinchi eri katta qilgan.

Gazetaning qayd etishicha, Usama ben Laden oilasi sulolaviy qurilish imperiyasining egasi hisoblangani bois hamon podshohlikning eng boy oilalaridan biri bo‘lib turibdi. Hozirgi Saudiya Arabistonidagi aksariyat bino va inshootlarni aynan ular qurgan.

Ko‘p yillar davomida Aliya Ganem, uning butun oilasi kabi, o‘g‘lining faoliyati haqida izoh berishni rad etib kelgan. U Usama ben Laden “Al-Qoida” guruhiga 20 yil davomida rahbarlik qilganida, Nyu-York va Vashingtonga zarbalar berilganda, shuningdek, Usama Pokistonda o‘ldirilganidan so‘ng to‘qqiz yil davomida hech qanday intervyu bermagan.

Saudiya davlatidagi eng nufuzli oilalaridan birining harakatlanishi va o‘zaro aloqalari jiddiy kuzatuv ostida qolmoqda. Shuning uchun intervyu uchun rasmiylardan ruxsat olish talab etildi. Bunga Saudiya Arabistonining 32 yoshli shahzodasi Muhammad bin Salmon rozilik berdi.

Saudiya hukumati vakili ishtirokida o‘tkazilgan intervyu vaqtida Usama ben Ladenning oilasi o‘zini ehtiyotkor tutdi.

Ona o‘zining to‘ng‘ichi — Usama ben Ladenni o‘qishga ishtiyoqmand uyatchan bola sifatida eslaydi. Uning aytishicha, universitetdagilar uni o‘zgartirgan va u boshqa odamga aylangan.

“U 20 yoshida, miyasiga yot g‘oyalarni singdirgan odamlarni uchratmasidan avval juda yaxshi bola edi. Ular o‘z ishi uchun pul olgan. Men unga doimo ulardan uzoqroq yurishni aytardim. U hech qachon menga nima qilayotganini aytmasdi, chunki u meni juda yaxshi ko‘rgan”, — deya eslaydi Aliya Ganem.

Onaning aytishicha, u universitetda uchratgan odamlardan biri keyinchalik Saudiya Arabistonidan surgun qilingan va Usama ben Ladenning diniy maslahatchisiga aylangan “Musulmon birodarlar” tashkiloti a’zosi Abdulla A’zam bo‘lgan.

1980-yillarning boshlarida Usama ben Laden Afg‘onistonga jo‘nab ketgan.

Onaning so‘zlariga ko‘ra, u Usama jihodchi bo‘lishini hech qachon xayoliga keltirmagan. O‘g‘li kimga aylanganini tushungach, qattiq ranjigan. Shunga qaramay, ukasi Ahmadning aytishicha, onasi kamdan-kam holatlarda akasiga haqqoniy baho bergan.

“11-sentabrdan beri 17 yil o‘tdi, u hamon Usamani ayblashdan bosh tortmoqda. Buning o‘rniga atrofdagilarni ayblaydi. U ‘yaxshi bola’ning bu tomonlarini ko‘rmadi”, — deydi Ahmad.

Ahmadning so‘zlariga ko‘ra, Nyu-Yorkdan 11-sentabr fojiasi haqida xabarlar kela boshlagach, u ushbu ishlar ortida ularning akasi Usama bo‘lganini bilgan.

“Men qattiq ta’sirlandim. Bu g‘alati tuyg‘u edi. Biz dastlabki 48 soat ichida bu Usama ekanligini bilgandik. Kattadan kichikkacha barchamiz undan uyalardik. Hammamiz buning oqibati yaxshilik bilan tugamasligini bilardik”, — deydi Ahmad.

Oila a’zolarining so‘zlariga ko‘ra, ular oxirgi bor Usama ben Ladenni 1999-yil Afg‘onistonda, Qandahor yaqinidagi bazada ikki bor yo‘qlaganlarida ko‘rishgan.