Бугун,

  • USD 11095.31
  • RUB 173.84
  • EUR 10772.44

Ўзбекистонда сентябрь ойининг бошларидан бутун мамлакат бўйлаб босқичма-босқич пахта терими бошланди. 2022 йилги мавсум учун Ўзбекистон вилоятлари ва Қорақалпоғистон Республикаси бўйича 21 379 та терим отрядлари шакллантирилиб, уларга 1 959 702 нафар теримчилар бириктирилган. Бу ҳақда Қишлоқ хўжалиги вазирлиги хабар қилди.

Фото: «Дарё» / Мусулмонбек Иброҳимов

Фото: «Дарё» / Мусулмонбек Иброҳимов

Қайд этилишича, бу 1 та отрядда ўртача 90—100 нафар теримчи тўғри келганини англатади. Отрядлардаги теримчиларнинг 605 136 нафари пахта-тўқимачилик кластерлари ва фермер хўжаликлари ишчилари бўлса, 1 269 676 нафари маҳаллий аҳоли ва мавсумий ишчилар, 64 972 нафари эса бошқа ҳудудлардан жалб қилинган теримчилар ҳисобланади.

Бундан ташқари, терим отрядларига 11,4 минг дона теримчиларни ташиш воситалари (автоуловлар), 17,7 минг дона транспорт тракторлари, 30,7 минг дона тиркамалар бириктирилди ҳамда талаб этиладиган инвентарлар (этак, тарози, қозон-ўчоқ, самовар, сув сақлаш баклари, тиркамалар учун ёпинчиқлар) заҳираси тўлиқ яратилди.

Маълумот учун: пахта йиғим-теримини ғўзанинг пишиш ҳолатидан келиб чиқиб, яъни пахтани камида 70–75 фоиз очилтириб териш тавсия этилади. Жойлардан олинган таклифларга асосан ҳудудларда пахта йиғим-теримига оммавий киришиш 10 сентябрдан бошланди ва 10 октябргача биринчи терим тўлиқ якунланиб, иккинчи теримга ўтилади.

Пахта теримчилари қандай шакллантирилади?

Терим отряди пахта ҳосилини йиғиб-териб олиш мақсадида кўнгилли теримчилар томонидан ташкил этилган бирлашган жамоа ҳисобланади. Теримчилар эса пахта ҳосилини қўл терими асосида йиғиб-теришда бевосита ихтиёрий асосда қатнашувчи шахслар, хусусан:
  • фермер хўжаликлари, пахта-тўқимачилик кластерлари, яъни пахта етиштирувчи хўжаликларнинг ходимлари;
  • кўнгилли, 18 ёшдан катта, муайян меҳнат билан банд бўлмаган ишга лаёқатли вақтинча ишсиз, айрим ҳолларда меҳнат ресурслари етмаган ҳудудга бошқа ҳудудлардан келиб ҳақ эвазига теримда иштирок этиш истагини билдирган жисмоний шахслардир.
Пахта етиштирувчи хўжаликларда теримчиларга эҳтиёж бўлса, пахта-тўқимачилик кластерлари томонидан Аҳоли бандлигига кўмаклашиш марказларига ёки хусусий бандлик агентликларига электрон ва ёзма тарзда ариза тақдим этади.

Сўнг пахта етиштирувчи хўжаликлар, меҳнат органлари ва хусусий бандлик агентликлари томонидан эълон қилинган оммавий оферта асосида фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари меҳнат органлари билан биргаликда пахта терими марказларида теримчилар рўйхатини шакллантиради.

Шунингдек, пахта етиштирувчи хўжаликлар иш берувчилари ихтиёрий равишда пахта терими марказларида рўйхати шакллантирилган, хусусий бандлик агентликлари томонидан аниқланган ёки уларнинг рўйхатида мавжуд бўлмаган бошқа фуқаролар билан мустақил равишда қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда меҳнат шартномаси ёки фуқаровий-ҳуқуқий шартнома тузилади.

Ўз навбатида, теримчиларнинг меҳнат шароитлари, уларга меҳнат ҳақини ўз вақтида ва тўлиқ тўланиши, меҳнат ҳуқуқи ва муҳофазасининг таъминланиши устидан давлат назорати меҳнат органлари, касаба уюшмалари томонидан амалга оширилади, шунингдек, жамоатчилик назорати ҳам назарда тутилган.

Теримчилар томонидан кунлик терилган пахта хом ашёсининг ҳажми бўйича ҳисоб-китоб юритиш пахта етиштирувчи хўжаликлар томонидан амалга оширилади.

Пахта майдонларида қандай шароитлар яратилади?

Бир нафар теримчига мавсумда ўртача 1,5 тонна пахта териш ҳисоб-китоб қилиниб, пахта йиғим-теримига жалб этилади. Терим отрядлари раҳбарларига эса пахта йиғим-терими якунига қадар ойлик маош сифатида меҳнат ҳақи бериб борилади. Пахта йиғим-теримида иштирок этадиган теримчиларнинг терган пахтаси учун терим пуллари ҳар беш кунда (дам олиш кунларига тўғри келишидан қатъий назар), зарурат бўлганда тўлаб берилади.

Пахта-тўқимачилик кластерлари томонидан йиғим-теримига жалб этилган фуқароларни озиқ-овқат маҳсулотлари билан таъминлаш ва кўчма савдо, маданият ва маиший хизматлар ҳамда кўчма тиббий кўриклар ташкил этилади.

Маънавият ва тарғибот маркази ва «Ўзбекнаво» эстрада бирлашмасининг жойлардаги бўлинмалари томонидан теримчилар учун маданий-маърифий тадбирлар ўтказилади.

Изоҳ
Asosiy yangiliklar
Маданият
«Худодан қўрқмаган одамдан қўрқдим». Ўзбекистон халқ артисти Бобомурод Ҳамдамов оилавий низолар туфайли ижара уйда яшамоқда (видео)
Маҳаллий
«Одамлар ўлимида ўзимни айбдор ҳисобламайман» — Нукусдаги тартибсизликлар етакчиси Даулетмурат Тажимуратов
Маҳаллий
Самарқандда ўқувчининг онаси «замдиректор»ни калтаклади