“O‘zbekneftgaz” 2025-yil sentyabrdan Ai-80 benzini ishlab chiqarishni to‘liq to‘xtatmoqchi. Bu haqda “Kun.uz” xabar berdi.
Ma’lum qilinishicha, kompaniya joriy yilning o‘zida Ai-80 rusumli avtobenzin tizim korxonalari omborlarida to‘liq tugatilishini, 2026-yildan faqat yuqori oktanli avtobenzin sotishga o‘tilishini reja qilgan.
“O‘zbekiston–2030” strategiyasini “Atrof-muhitni asrash va yashil iqtisodiyot” yilida amalga oshirishga oid davlat dasturi to‘g‘risidagi prezident farmonida 2025-yil yakuniga qadar Ai-80 benzinidan foydalanish va sotishni cheklash uchun barcha kuch va resurslar safarbar etilishi belgilangan.
Mamlakatda ushbu markali benzindan bosqichma-bosqich voz kechish rejalashtirilayotgani haqida 2024-yil boshlarida Energetika vazirligi xabar bergandi. Vazirlik bu benzin ko‘p mamlakatlarda taqiqlanganini, hatto neft mahsulotlarini to‘liq import qiladigan Qirg‘iziston va Tojikistonda ham allaqachon iste’moldan olinganini bildirgandi.
2024-yil 29-yanvar kuni o‘tkazilgan yig‘ilishda Shavkat Mirziyoyev bosh vazir Abdulla Aripovga 2025-yildan Ai-80 markali benzindan voz kechish masalasini uzil-kesil hal qilish bo‘yicha topshiriq bergandi. 2025-yilga borib Farg‘ona neftni qayta ishlash zavodida Ai-80 ishlab chiqarilishi to‘xtatilsa, 2026-yilga borib Buxoro neftni qayta ishlash zavodi to‘lig‘icha sifatliroq yonilg‘i ishlab chiqarishga o‘tkazilishi ma’lum qilingan edi.
O‘zbekistonda benzin ishlab chiqaruvchi zavodlar
Ular ikkita bo‘lib, birinchisi — “O‘zbekneftgaz”ga qarashli Buxoro neftni qayta ishlash zavodi, ikkinchisi — “Saneg”ga qarashli (xususiy) Farg‘ona neftni qayta ishlash zavodi. Surxondaryoda, Chinozda neftni qayta ishlash zavodlari bor, kichkina partiyada bo‘lsa ham, Ai-80 benzini ishlab chiqaradi. Kichik istisnolarni hisobga olmaganda, O‘zbekistonga tashqaridan 80 benzini kirib kelmaydi.
Ai-80 o‘rniga faqat yuqori oktanli avtobenzin
“Kun.uz” ixtiyoridagi hujjatga ko‘ra, “O‘zbekneftgaz” 2024-yil yanvar oyida Xitoy bilan 60 foiz va 40 foiz hajmda yuqori oktanli yiliga 1 mln tonna Ai-92 va Ai-95 benzinlari ishlab chiqarish borasida loyihani amalga oshirishga kelishgan. Ushbu loyiha doirasida Buxoro NQIZda qo‘shilma (prisadka) yordamida yuqori oktanli Ai-92 prisadkali avtobenzin ishlab chiqarishni o‘zlashtirish bo‘yicha ishlar olib borilgan, tajribalar o‘tkazilib, prisadka turi aniqlangan, benzinning tajriba-sinov partiyasi ishlab chiqarilgan, prisadka saqlash va aralashtirish uchun sig‘imlar infrastrukturasi yaratilib, prisadkali Ai-92 benzinini seriyali ishlab chiqarish yo‘lga qo‘yilgan. Kompaniya prisadka hisobiga tannarxni arzonlashtirmoqchi, biroq narx borasida aniq hisob-kitoblar keltirilmagan.
2025-yilda “Buxoro NQIZ” MCHJ tomonidan jami 1 030 ming tonna, jumladan, 487 ming tonna Ai-80 rusumidagi avtobenzin va 543 ming tonna Ai-92+ rusumli avtobenzin ishlab chiqarilishi rejalashtirilgan. Bunda, Ai-80 rusumidagi avtobenzinni ishlab chiqarish sentyabr oyiga qadar ko‘zda tutilgan bo‘lib, sentyabr oyidan boshlab faqat Ai-92+ rusumidagi avtobenzin (oyiga o‘rtacha 90 ming tonnadan) ishlab chiqariladi. Natijada 2025-yilning o‘zida Ai-80 rusumli avtobenzin tizim korxonalari omborlarida to‘liq tugatiladi va 2026-yildan faqat yuqori oktanli avtobenzin sotishga o‘tiladi.
