“Daryo” fotomuxbiri Madina Nurman 24-yanvar kuni Telegram’dagi shaxsiy kanalida bosh vaziri o‘rinbosari Shuhrat G‘aniyev va qishloq xo‘jaligi vaziri Jamshid Xo‘jayevning eskalatordan pastga tushayotgani va yuqoriga chiqayotgani aks etgan ikki suratni e’lon qildi. Surat prezident Shavkat Mirziyoyevning Buxoro viloyatiga tashrifi doirasidagi tadbirlar vaqtida olingan.

O‘chirilgan suratlardan biri.

Foto: Madina Nurman / “Daryo”

Madina Nurmanning ma’lum qilishicha, suratlar e’lon qilinganidan ma’lum vaqt o‘tib, Qishloq xo‘jaligi vazirligining manfaatlari uchun xizmat qiluvchi tashkilot vakillari fotomuxbirdan suratlarni o‘chirib tashlashni “iltimos qilib” so‘ragan, “bosim bo‘layotgani”ni aytgan.

O‘chirilgan suratlardan biri.

Foto: Madina Nurman / “Daryo”

Madina Nurman ikkala fotosuratni ham o‘chirib tashlab, kanalida shunday bildirish qoldirgan: “Rasmlar o'chdi, afsuski. Shuhrat G‘aniyevning yonidagi vazir kanal muallifi tomonidan boshqa rasmga olinmaydi. Internetdan olamiz xabarlarimizga kerak bo'lib qolsalar. Ming bor uzr!”.

Ko‘p o‘tmay “Daryo” fotomuxbirini blogerlar, xususan, Xushnud Xudoyberdiyev, Shahnoza Soatova, Lazizbek Hamidov va boshqalar qo‘llab-quvvatladi hamda Madina Nurman o‘chirib tashlashga majbur bo‘lgan suratlarni takroran e’lon qildi. “Daryo” fotomuxbiri barchaga o‘z tashakkurini bildirib, vaziyatga, jumladan, shunday munosabat bildirdi:

“Iltimos, matbuot kotiblari, o‘z ustingizda ishlang, OAV vakiliga har bitta yetkazib borayotgan gapingiz qanday effekt berishini o‘ylang, rahbarlaringizga tushuntiring, xorijiy nashrlar, xalqaro saytlarni ko‘proq kuzating, o‘qing, zamon qanday ekanini, media olamiga qanday talablar qo‘yayotganini biling, orqada qolib ketmang. O‘chirtirish oson, lekin aytilgan gap — otilgan o‘q. Uni qaytarib bo‘lmaydi, afsuski. Buyog‘i Streyzand effektiga aylanib ketishini o‘ylang”.

Shu kunning o‘zida qishloq xo‘jaligi vaziri Jamshid Xo‘jayev Facebook’dagi sahifasida vaziyat bo‘yicha o‘z munosabatini e’lon qildi. Uni to‘lig‘icha quyida keltiramiz:

Jamshid Xo‘jayev.

Foto: Madina Nurman / “Daryo”

Xayplar qanday paydo bo‘lishiga endi shaxsan guvoh bo‘ldim. Mening o‘rnimga o‘ylab, faraz-u ixtirolar qilishni, bir tomonlama xulosalar chiqarishni davom ettirmasliklari, bularning barchasini xuddi mansabdorlar va OAVning to‘qnashuvi sifatida talqin etmasliklari uchun o‘z fikrlarimni bildirishga qaror qildim.

Bundan bir necha soat ilgari, kunduzi, do‘stlarim ushbu ikki fotosurat bitilgan repostlarni yubora boshladi. Fotosuratlar meni umuman ajablantirmadi, chunki fotograf bizni suratga olayotganini ko‘rganman va ular yaqin orada internetga joylashtirilishini o‘shandayoq tushungan edim. Fotosuratchi qizni turli rasmiy tadbirlarda bir necha bor ko‘rganman.

Ajablanarli holat keyinroq bo‘ldi. Ushbu fotosuratlar muallif tomonidan go‘yoki mening aralashuvim bilan olib tashlangani haqidagi yangi xabarlar kela boshladi.

Keyinroq bilsam, fotosuratlar, aynan esa ularning ostiga yozilgan izohlarni vazirlik matbuot kotibi Nigora etikaga to‘g‘ri kelmaydi, degan xulosaga kelgan. Hamkasblari orqali fotosuratlar muallifi bilan bog‘lanib, tushuntirmoqchi bo‘lgan. Fotolar muallifi va ularni olib tashlashni iltimos qilganlar o‘rtasidagi muloqot qanday o‘tganidan bexabarman, ammo o‘zi jurnalist bo‘lgan Nigoraning aytishicha, muallif bilan hamkasb sifatida muloqot qilmoqchi bo‘lgan.

Agar bosim yoki tazyiq o‘tkazilgan bo‘lsa, iltimos, menga xabar bering, buni bilishni istardim (Facebook’da do‘stmiz, bemalol yozing). Ammo unday emasligiga shubham yo‘q. Chunki ish mobaynida Nigorani juda yaxshi bilib olganman — u xushmuomala va andishali inson.

Agar bularning barchasi xayp uchun, “ochko” olish uchun qilinmayotgan bo‘lsa, har qanday ishda muloqot uchun o‘rin borligi haqida unutmaylik. Matbuot kotiblarining jurnalist va blogerlar bilan muloqotlari xaypga aylanmasligi lozim, bu ishga oid jarayonlar axir. Agar biror mutaxassis boshqasiga o‘z fikrini yetkazmoqchi bo‘lsa, boykot e’lon qilmasdan, bularning barchasini yangi axborot bahonalariga aylantirmasdan uni tinglash va haqiqatan ham eshitish mumkin albatta.

Fotosuratlar va, umuman, jurnalistikada shunday noodatiy formatlardan foydalanilishiga keladigan bo‘lsak, tan olish kerak, bu ancha qiziqarli va nostandart yondashuv. Shu boisdan mazkur ikki fotoni shu yerda, lentamda qoldiraman.

Madina, fotosuratlaringiz yaxshi chiqibdi, menga umuman rasmlaringiz yoqadi. Faqatgina o‘y-fikrlarimni noto‘g‘ri o‘qibsiz. Keyingi safar, marhamat, bemalol yaqinroq keling va savolingizni bering — men hamisha suhbat uchun ochiqman. Barchamizning ishlarimizga omad!

Jamshid Xo‘jayev, qishloq xo‘jaligi vaziri

“Daryo” tahririyati yuz bergan bu holat nafaqat suratlarni, balki u yoki bu materiallarni ham o‘chirish yoki o‘chirishga teng darajada tahrirlashni so‘raydigan shaxslarga saboq bo‘ladi va ularni bunday o‘rinsiz iltimoslar oldidan jiddiy o‘ylab ko‘rishga undaydi, deb ishonadi.