АҚШ Эрон билан музокараларни қайта йўлга қўйиш учун Австрия ва Греция билан дипломатик алоқаларни фаоллаштирди. Бу ҳақда Associated Press хабар берди.
АҚШ давлат котиби Марко Рубио 11 август куни Австрия ташқи ишлар вазири Беате Майнл-Райсингер билан Вашингтонда учрашган. Эртаси куни эса Греция ташқи ишлар вазири Йоргос Герапетритис билан телефон орқали гаплашган.
Кўп ўтмай, Австрия ва Греция ташқи ишлар вазирлари Эрон ташқи ишлар вазири Аббос Ароқчи билан ҳам мулоқот қилган.
АҚШ Давлат департаменти Рубио улардан Вашингтон номидан Теҳронга бирор хабар етказишни сўрамаганини билдирган. Бироқ учрашув ва суҳбатларда Эрон масаласи муҳокама қилинганини тасдиқлаган.
AP суҳбатлашган европалик дипломатга кўра, ушбу дипломатик алоқаларнинг кетма-кетлиги тасодифий эмас.
“Австрия Эрон билан навбатдаги музокараларни Венада ўтказишни таклиф қилган. Халқаро атом энергияси агентлигининг бош қароргоҳи ҳам шу шаҳарда жойлашган. 2015-йилда Эрон ядровий дастури бўйича якуний музокаралар ҳам Венада ўтказилган эди. Греция эса Ҳормуз бўғози ва Қизил денгиздаги кема қатновидан бевосита манфаатдор. Герапетритис Ароқчи билан суҳбатда денгиз йўлларининг очиқлиги ва кемаларнинг эркин ҳаракатланиши муҳимлигини таъкидлаган”, дейилади таҳлилий мақолада.
Австрия томони ҳам Эрон билан боғлиқ муаммони ҳарбий йўл билан ҳал қилиб бўлмаслигини билдириб, дипломатик келишув имконияти сақланиб қолаётганини қайд этган.
АҚШ ва Эрон ўртасидаги мулоқотда Уммон, Қатар, Туркия ва Покистон ҳам иштирок этмоқда. Бироқ музокаралар ҳозирча барқарор натижа бермаган.
Вашингтон учун асосий масалалардан бири Ҳормуз бўғозида кема қатновини тиклашдир. Дунё бўйича денгиз орқали ташиладиган нефтьнинг салмоқли қисми шу стратегик йўлакдан ўтади.
АҚШ вице-президенти Жей Ди Венс Ҳормуз бўғозини очиш нефть ва газ нархларини назорат қилиш учун муҳимлигини айтган. Вашингтоннинг яна бир мақсади Эроннинг ядро қуролига эга бўлишига йўл қўймаслик экани билдирилган.
Уруш бошланганига қарийб олти ой бўлди
АҚШ ва Исроилнинг Эронга қарши уруши 2026 йил 28 февралда бошланганди. Орадан қарийб олти ой ўтган бўлса-да, ҳарбий қарама-қаршилик давом этмоқда. Уруш фонида Ҳормуз бўғозидаги кема қатнови ҳам кескин чекланган.
Июнь ойида АҚШ ва Эрон вақтинчалик келишувга эришган, бироқ у узоққа чўзилмади. Вашингтон Теҳронни Ҳормуз бўғозини очмаганликда, Эрон эса АҚШни портлар блокадасини бекор қилмаганлик ва бошқа мажбуриятларни бажармаганликда айблаганди.
Август бошида томонлар Ҳормуз бўғозини қайта очиш бўйича келишувга яқинлашгани айтилган бўлса-да, музокаралар яна натижасиз якунланган.
Эрон бўғозни очиш эвазига санкцияларни юмшатиш ва уруш учун компенсация талаб қилмоқда. АҚШ эса эркин кема қатновини тиклаш ва Эрон ядровий дастури бўйича кафолатлар олишни истамоқда.
Томонларнинг асосий талаблар бўйича позициялари ўзгармаётгани сабаб дипломатик уринишлар ҳозирча сезиларли натижа бермаган.
