АҚШ президенти Дональд Трумпнинг маслаҳатчилари уни Эрон билан урушдан тезроқ чиқиш йўлини топишга ундамоқда. Бу ҳақда вазиятдан хабардор расмийларга таяниб, The Wall Street Journal хабар берди.
Маслаҳатчилар нефть нархининг ошиши ва можаронинг чўзилиши Трамп учун сиёсий йўқотишларга олиб келишини айтган. 10 март куни Флоридада журналистлар билан суҳбатлашган АҚШ президенти “уруш тез орада якунланиши”ни таъкидлади, бироқ Эрон операциясининг қачон тугашини очиқламади.
Трампдан тузумга қарши бош кўтарган Эрон халқига ёрдам бериш ҳақида сўралганда, у ҳокимиятни ўзгартиришдан кўра можаронинг тезроқ тугашига мойиллигини билдирди.
“Биз узоқ йиллик тинчликка олиб келиши мумкин бўлган тизимни хоҳлаймиз, агар бунга эриша олмасак, ҳозироқ буни тугатишимиз мумкин”, деди у.
Трамп ўлдирилган Эрон олий раҳнамоси Али Хоманаийнинг ўғли Можтаба Хоманаий янги раҳбар этиб тайинланганидан “ҳафсаласи пир бўлгани”ни айтди. Унинг фикрича, бу қарор Теҳрон муросага боришни истамаслигини кўрсатади.
Трамп маъмуриятидаги айрим расмийларга кўра, Теҳрон минтақа давлатларига ҳужум қилишда давом этар экан ва Исроил Эрон нишонларига зарба беришни истар экан, АҚШ урушдан осонгина чиқиб кетиши даргумон. Трамп агар Ҳормуз бўғози орқали нефть ташиш тўсиб қўйилса, зарбаларни давом эттиришга тайёрлигини айтган.
“Трамп қониқарли ғалабани қўлга киритмагунча жангларни тўхтатмайди”, деди маъмуриятдаги юқори мартабали амалдор.
АҚШ президентининг фикрлари билан танишарга кўра, у АҚШ ва Исроилнинг ҳужумлари давом этаётганига қарамай, Теҳрон ҳукумати қуламаётганидан баъзан ҳайратда қолган.
“Бу ҳикоя аноним манбаларга таяниб ёзилган ва мен ишонч билан айта оламанки, улар президент Трамп билан бир хонада ҳам бўлмаган. Президентнинг асосий ёрдамчилари кун-у тун “Эпик ғазаб” операцияси муваффақиятга эришишда давом этишига эътибор қаратмоқда ва бу операцияларнинг якуни охир-оқибат бош қўмондон томонидан белгиланади”, деган Оқ уй матбуот котиби Керолайн Левитт.
Трамп уруш ҳақида бир-бирига зид баёнотлар ҳам бермоқда
Ўтган ҳафта у Эроннинг “шарциз таслим бўлишини” исташини айтган ва мамлакатга қуруқлик қўшинларини юбориш эҳтимолини ҳам инкор этмаган. 10 март куни эса The New York Post газетасига бундай буйруқ беришдан “ҳали жуда узоқда” эканини айтди. Уруш тез орада тугаши мумкинлигини айтгач, Трамп “Биз бундан ҳам олдинга боришимиз мумкин ва борамиз ҳам”, деди.
АҚШнинг амалдаги ва собиқ расмийларига кўра, Трамп агар Можтаба Хоманаий АҚШ талабларига бўйсунмаса, уни йўқ қилиш ҳаракатини қўллаб-қувватлаши мумкинлигини ҳам айтган.
Бу баёнотлар уруш фонида нефть нархи кескин кўтарилиб, кейин яна пасайган пайтга тўғри келди. Бу эса Трамп иттифоқчилари орасида урушнинг иқтисодий харажатлари ва сиёсий оқибатлари ҳақида хавотирларни кучайтирди.
Трампнинг айрим маслаҳатчилари сўнгги кунларда уни АҚШни урушдан чиқариш режаси ҳақида очиқ гапиришга ва ҳарбийлар асосий мақсадларга эришганини кўрсатишга ундамоқда. Манбаларга кўра, президентнинг консерватив тарафдорлари ҳали ҳам операцияни қўллаб-қувватлаётган бўлса-да, айрим маслаҳатчилар уруш чўзилса, бу қўллаб-қувватлаш камайиб кетишидан хавотир билдирмоқда.
Трампга уруш бўйича айрим жамоатчилик сўровлари натижалари ҳам тақдим этилган. Сўнгги кунларда эълон қилинган сўровлар америкаликларнинг аксарияти урушга қарши эканини кўрсатмоқда.
“Америкаликларнинг катта қисми Эрон режими келтираётган таҳдидни тугатишни ва террорчиларни йўқ қилишни қўллаб-қувватлайди. Президент Трамп айнан шуни амалга оширмоқчи”, деди Оқ уй матбуот котиби.
Манбаларга кўра, Трампнинг айрим маслаҳатчилари нефть нархи бир баррел учун 100 доллардан ошиб кетганини хавотир билан кузатган. Шунингдек, улар яқинлашиб келаётган оралиқ сайловлар ҳақида хавотир билдираётган айрим республикачилардан ҳам қўнғироқлар олган.
