Turk seriallari bir paytlar drama va romantika bilan tomoshabinlarni maftun etgan boʻlsa, endi koʻpchilik ulardan charchayapti. Har bir yangi serialda bir xil syujetlar, bir xil tipajlar va kutilgan finallar takrorlanaveradi.
Ota-onalarining gunohlarini deb jazolanadigan farzandlar
Albatta, voqealar rivojini ta’minlash uchun loyihada o‘tmishdagi ba’zi dushmanlar paydo bo‘lishi kerak. Biroq ular bosh qahramonlarni doimiy ravishda bezovta qilaveradi, qahramonlar esa oilasi nima bilan ularning g‘ashiga tegganini bilmay yuraveradi.
“Qo‘rg‘on sirlari”da bu klisheni har mavsumda ko‘rish mumkin. Goh Xalis hali yugura olgan paytida yo‘lini kesib o‘tgan odamlar; goh Xattuchni yomon ko‘radigan ayol, chunki ayol uning hayotini izdan chiqargan. Kattalarning o‘ylamay qilgan xatti-harakatlari oqibatida esa doim yoshlar aziyat chekadi.
To‘satdan tiriluvchi personaj
Bu klishe haddan tashqari bema’ni, chunki ko‘plab seriallarda dafn etilgan odam to‘satdan tirik bo‘lib chiqadi. Bu qolip nafaqat “Olis shahar”da, balki ko‘plab loyihalarda uchraydi. “Qo‘rg‘on sirlari”da ham Pelin birinchi mavsum oxirida cho‘kib ketgandi, ikkinchisida esa homilador bo‘lib qaytib keladi.
Asabga tegadigan jihati shuki, odatda ssenariy mualliflari marhumni shunchaki biror vaziyatni oydinlashtirish uchun emas, balki qasos olish, baxtini topgan sevgilisini qaytarish va hammasini ostin-ustun qilib tashlashi uchun syujetga qayta olib kirishadi.
Kutilmaganda yuzaga kelgan amneziya
Turkiyada kimdir xotirasini yo‘qotishi juda sevimli usul, chunki bu ssenariynavislarning ijod qilish imkoniyatlarini kengaytiradi.
Agar serial syujeti uzoq vaqt bir joyda turib qolsa va reytinglar pasaysa, amneziyadan foydalanish vaziyatni o‘nglab yuborishi mumkin. Bu faqat loyiha ustida ishlaydigan jamoa uchun to‘g‘ri yo‘ldir, ammo tomoshabinlarning asta-sekin hafsalasi pir bo‘ladi. Ayniqsa, bu amneziya uzoq davom etsa, qahramonning xotirasi mo‘jizaviy tarzda tiklanishini kutishga ham xohish qolmaydi. “Qalbim eshigini qoq”da ham bu holat serialni 20 qismga cho‘zish imkonini berdi.
Qahramonlarning hammadan yashiradigan bedavo kasalligi
Hammasi endi iziga tusha boshlagan, bosh qahramonlar nihoyat o‘z his-tuyg‘ularini tan olib, baxtli hayot kechirmoqchi bo‘lganida, ssenariynavislar darhol personajlardan biriga kasallik “yopishtiradi”. Bu esa serialning shu paytgacha erishilgan barcha yutuqlarini yo‘qqa chiqaradi.
“Qalbim eshigini qoq”da Serkan Bolat saratonga chalinganini bilib qoladi va Eda bilan ajrashadi; “Qo‘rg‘on sirlari”da Xattuch va uning o‘tmishdagi gunohlari tufayli Seyran homilador bo‘la olmasligi ma’lum bo‘ladi, “Olis shahar”da esa Jihanning miya anevrizmasi borligi ayon bo‘ladi.
Mo‘jizaviy turk tibbiyoti
Turkiyadagi shifokorlar, zarurat tug‘ilsa, hatto odamning oyog‘ini ham qayta o‘stirib berishlari mumkindek tuyuladi. Qahramonlar duch kelgan eng og‘ir vaziyatlar ham ajoyib tarzda hal etiladi, komadan chiqish yoki a’zo ko‘chirib o‘tkazish esa non sotib olishdan osonroq ko‘rinadi.
Qahramonlarning yaralari ham tez bitadi, lekin shunda ham ularning ko‘p vaqti kasalxona yo‘laklarida o‘tadi. Chamasi, shifoxona ijarasi uchun pul to‘langanidan keyin, uning imkoniyatlaridan 200 foiz foydalanish kerak, aks holda mablag‘ behuda sarflangan bo‘ladi.
Kimdir bosh qahramonlarning munosabatlariga albatta qarshi chiqadi
Har bir serialda kimdir bosh qahramonlarni birga bo‘lmasliklari kerakligiga jon-jahdi bilan ishontirishga harakat qiladi. Ba’zida bu qolip sevgi uchburchagiga aylanadi. Bu holatda kimdir achinish, qo‘rquv yoki boshqa sabablar tufayli kimdandir ajrala olmaydi.
Ammo eng an’anaviy variant - bu ota-onalar yoki qarindoshlar bo‘lib, ular o‘z vaqtida nimadir ustida kelisha olmagan, shu bois endi bir-birini sevib qolgan farzandlaridan o‘ch olishmoqda. Turk seriallarida o‘z muammolari va jarohatlarini bolalar, nabiralar, evaralar va jiyanlarga o‘tkazish tez-tez uchraydigan holat, shuning uchun bu yanada ko‘proq g‘ashni keltiradi.
