Дональд Трамп маъмурияти халқаро энергетика бозорида нархларни жиловлаш мақсадида денгизга чиқарилган Эрон нефтига нисбатан санкцияларни 30 кунга олиб ташлади. Бу ҳақда АҚШ Молия вазирлиги маълум қилди. Мазкур қарор Қўшма Штатлар ва Исроилнинг Эронга қарши уруши давом этаётган бир пайтда қабул қилинди.
АҚШ Молия вазири Скотт Бессентга кўра, чекловлар юмшатилиши натижасида глобал бозорга тахминан 140 миллион баррел нефть чиқарилиши мумкин. Бу эса энергия таъминоти билан боғлиқ ошиб бораётган босимни камайтиришга хизмат қилади. Лицензия 19 апрелга қадар кучда бўлади.
Оқ уй нефть нархларининг кескин ошиши авваламбор ички бозорга салбий таъсир кўрсатиши мумкинлигидан хавотирда. Боиси энергетика нархлари Қўшма Штатлар сайловчилари учун таъсирчан мавзу ҳисобланади. Бу, айниқса, ноябрь ойида бўлиб ўтадиган оралиқ сайловлар натижасига таъсир кўрсатиб, Республикачилар партиясини мураккаб аҳволга солиб қўйиши мумкин.
Эълон қилинган ҳужжатга кўра, зарурат туғилган тақдирда Эрон нефтини ҳатто Қўшма Штатлар ҳам импорт қилиши мумкин. Агар бу юз берса, АҚШ Эронда инқилоб юз берган 1979-йилдан буён ушбу мамлакатдан илк бор “қора олтин” сотиб олган бўлади. Бироқ таҳлилчиларга кўра, чекловлар юмшатилишидан энг катта фойдани Хитой кўради. Боиси у Эрон нефтининг асосий харидори ҳисобланади.
Аммо бу санкцияларни юмшатиш билан боғлиқ илк ҳолат эмас. АҚШ Молия вазирлиги аввалроқ Россия нефтига нисбатан чекловларни енгиллаштирилган эди. Энди эса шундай чора Эронга нисбатан ҳам қўлланилди. Бу каби саъй-ҳаракатлардан мақсад “қора олтин” нархларини пасайтириш бўлиб, сўнгги ҳафталарда 100 доллардан ошиб кетганди. Бироқ Trading Economics порталига кўра, 20 март ҳолатига хом нефть нархи бир баррел учун 98 долларга тушган.
“Қора олтин” нархларининг ошишига бир қанча сабаблар мавжуд. Қўшма Штатлар ҳамда Исроил томонидан Эронга қарши бошланган уруш ҳамда унинг оқибатлари шулар жумласидан. Теҳрон ўз суверенитети бузилишига жавобан минтақа давлатларининг нефть инфратузилмасини нишонга олди. Қолаверса, асосий савдо йўлларидан бири бўлган Ҳормуз бўғозини ёпди.
Таҳлилчиларга кўра, Эрон нефтьига нисбатан санкцияларни юмшатиш қарори Қўшма Штатларнинг иқтисодий босим воситалари камайиб бораётганидан далолат беради. Обсидиан Риск Адвисорс компанияси вакили Бретт Эриксон ҳам Reuters билан суҳбатда буни тасдиқлаган.
“Эрон билан уруш ҳолатидаги давлат санкцияларни юмшатишга мажбур бўлаётган бўлса, бу имкониятлар камайиб бораётганини англатади”, дейди у.
АҚШ Молия вазири Бессент бу қарор Эроннинг молиявий имкониятларини кенгайтирмаслигини даъво қилган. Унинг таъкидлашича, Вашингтон мамлакатнинг халқаро молия тизимига чиқиш имкониятларини чеклаб, максимал босим сиёсатини давом эттиради.
