Украиналик депутат Алексей Гончаренко АҚШ президенти Дональд Трампнинг Украина бўйича тинчлик режасини эълон қилди. Ҳужжат қуйидаги асосий қоидаларни ўз ичига олади:
Ҳудудий масалалар
- Қрим, Луганск ва Донецк де-факто Россия ҳудудлари сифатида тан олинади;
- Херсон ва Запороже ҳудудлари тўқнашув чизиғи бўйлаб музлатилади;
- Украина Донецк областининг бир қисмидан қўшинларини олиб чиқиб кетади. У ерда қуролсизлантирилган буфер зона ташкил этилади.
Хавфсизлик ва халқаро мақом
- Украина НАТОга аъзо бўлишдан бош тортишни конституциявий жиҳатдан мустаҳкамлайди;
- Альянс Украинани қабул қилмасликни қонуний равишда белгилайди;
- Украина армияси сони 600 минг киши билан чекланган;
- Украина ҳудудида НАТО қўшинларини жойлаштириш тақиқланади;
- Украина ядросиз давлат мақомини мустаҳкамлайди.
Энергетика
- Запороже атом электр станцияси МАГАТЭ халқаро кузатуви остида ишга туширилади;
- Ишлаб чиқарилган электр энергияси Россия ва Украина ўртасида тенг тақсимланади (50/50);
- АҚШ ва Украина газ инфратузилмасини, жумладан, қувурлар ва омборларни тиклаш ва модернизация қилишда ҳамкорлик қилади.
Иқтисодий жиҳатлари
- Россия санкциялар бекор қилинган ҳолда жаҳон иқтисодиётига босқичма-босқич қайтади;
- Россия G8 га (“Катта саккизлик”) қайтиш учун таклифнома олди;
- Россиянинг музлатилган 100 миллиард долларлик активларидан фойдаланган ҳолда Украинани тиклаш жамғармаси ташкил этилади;
- АҚШ ҳамда Европа Украина инфратузилмаси ва иқтисодиётини тиклашга сармоя киритади.
Кафолатлар ва назорат
- АҚШ Украинага хавфсизлик кафолатларини тақдим этади;
- Битимнинг бажарилишини назорат қилиш бўйича Америка—Россия ишчи гуруҳи тузилади;
- Россия Европа ва Украинага ҳужум қилмаслик сиёсатини қонун йўли билан мустаҳкамлайди;
- Ядро қуролини тарқатмаслик тўғрисидаги шартномаларнинг амал қилиши узайтирилади.
Гуманитар масалалар
- Ҳарбий асирларни тўлиқ алмашиш ва гаровга олинган фуқароларни қайтариш амалга оширилади;
- Украина келишув имзолангандан кейин 100 кун ўтгач, сайлов ўтказади;
- Можаронинг барча иштирокчилари учун тўлиқ амнистия назарда тутилади.
Ҳужжат барча томонлар қабул қилганидан сўнг зудлик билан ўт очишни тўхтатиш ва келишув бажарилишини назорат қилиш учун Дональд Трамп раислигида Тинчлик кенгашини тузишни назарда тутади.
Аввалроқ Axios манбаларга таяниб, Украина президенти Владимир Зеленский АҚШ армияси вазири Дениел Дрисколл билан “қисқа муддатларда” янги Америка тинчлик режасини имзолашга келишиб олгани ҳақида хабар берган эди. Шунингдек, Зеленский Трамп маъмурияти билан ушбу ҳужжат устида ишлашга тайёрлигини тасдиқлади.
“РБК-Украина”нинг юқори мартабали америкалик амалдорга таяниб аниқлик киритишича, “қисқа муддатлар” деганда Трампнинг ҳужжатни зудлик билан имзолаш талаби тушунилади.
Financial Times маълумотларига кўра, АҚШ томони Зеленскийнинг режани 27 ноябргача имзолашини кутмоқда, Россия билан келишув эса декабрь ойи бошида келишилади.
