Андижонда ўзини “президент оиласига яқин шахс” сифатида таништириб, фуқароларнинг турли масалаларини пул эвазига ҳал қилиб беришни ваъда қилган уюшган гуруҳ аъзоларига суд ҳукми ўқилди. “Дарё” суд ҳужжати билан танишди.
Аниқланишича, гуруҳга 1982 йилда Сирдарё вилоятида туғилган, муқаддам фирибгарлик ва бошқа жиноятлар учун бир неча бор судланган Ж.Н. раҳбарлик қилган. Гуруҳ таркибида икки нафар андижонлик Ш.М. ва М.З., жиззахлик Д.Ж. ҳамда бошқа шахслар бўлган. Гуруҳ аъзолари ўртасида вазифалар аниқ тақсимланган. Жумладан, улар юқорироқ лавозим истаган, давлат ташкилотлари билан шартнома тузмоқчи бўлган, ер ёки суд масаласига оид муаммоларини ҳал қилиш истагида юрган фуқароларни излаб топишган. Шундай фуқароларни топгач, уларни Ж.Н. билан учраштирган.
Ж.Н. эса мулоқотларда жабрланувчиларга ўзини “президент оиласига яқин шахс” сифатида кўрсатиб, масалани юқори лавозимларда ишлайдиган танишлари орқали ҳал қилиб беришига ишонтирган. Ҳар бир масалани ҳал қилиш учун алоҳида миқдорда пул талаб қилинган.
25 минг долларга раҳбарлик ваъдаси
Суд ҳужжатига кўра, гуруҳ 2021 йилнинг баҳорида фуқаро М.Ж.нинг ишончига кириб, уни Асака туманидаги “Кўприклардан мунтазам фойдаланиш” унитар корхонасига раҳбар қилиб тайинлашни ваъда қилган. Бунинг эвазига ундан 25 минг доллар талаб қилинган. Дастлаб пулни оддий йўл билан олишга уринишган.
Кейинчалик унга босим ўтказиб, таҳдид қила бошлашган. Агар талаб қилинган маблағ берилмаса, М.Ж.нинг ўзи ва оила аъзоларига “яхши бўлмаслиги”ни билдиришган. Оқибатда М.Ж. ўзига тегишли Captiva автомобилини 10 минг долларга сотишга ва пулларни гуруҳ аъзоларига беришга мажбур бўлган. Товламачилик йўли билан олинган маблағлар шахсий эҳтиёжларга сарфланган. Ваъда қилинган лавозимдан эса дарак бўлмаган.
Қарийб 165 минг долларга чув тушган тадбиркор
Орадан бир йил ўтиб, гуруҳ аъзолари чет давлатлардан поезд ва вагонлар учун эҳтиёт қисмлар олиб келиш билан шуғулланувчи тадбиркор Д.Д.нинг ишончига кирган. Ж.Н. бу сафар ҳам ўзини “президент оиласига яқин шахс” сифатида кўрсатиб, “Ўзбекистон темир йўллари”даги юқори лавозимли танишлари орқали унга 280 миллиард сўмлик эҳтиёт қисмлар етказиб бериш шартномасини олиб беришни ваъда қилган. Тадбиркордан ушбу “хизмат” эвазига бўлиб-бўлиб жами 119,5 минг доллар — ўша даврдаги курс бўйича қарийб 1,34 миллиард сўм маблағ олинган. Аммо ушбу ваъда ҳам бажарилмаган.
Шартнома масаласи ҳали ҳал бўлмай турган бир пайтда Ш.М. ва Д.Ж. тадбиркорни яна ишонтиришга уринган. Улар Д.Ж.га тегишли Toyota Land Cruiser 200 автомобилини Д.Д.га 75 минг долларга сотишни таклиф қилган. Д.Д. бу таклифга ишониб, машина учун олдиндан 45 минг доллар — ўша даврдаги курс бўйича қарийб 507 миллион сўмни санаб берган. Бироқ автомобил унга топширилмаган.
Янги Тошкентдаги “қурилиш лойиҳаси” учун 40 минг доллар
Гуруҳнинг навбатдаги нишони Россия фуқароси В.A. бўлган. Унинг қурилиш ташкилоти борлиги ва кўп қаватли уйлар қурилиши билан шуғулланишини билган Ж.Н. ўзини яна “Ўзбекистон Республикаси президенти оиласига яқин шахс” сифатида таништирган. Суҳбат давомида В.A.га “Янги Тошкент” массивида қулай жойлашган ер майдонлари борлигини, бу ерда биргаликда кўп қаватли уйлар қурилса, катта фойда олиш мумкинлигини айтиб, уни лойиҳага ҳамкор бўлишга таклиф қилган.
Тадбиркор таклифга кўнгач, белгиланган ерга қурилиш қилиш учун рухсатнома олиш, зарур ҳужжатларни расмийлаштириш ва бошқа ташкилий харажатларга жами 100 минг доллар кераклиги билдирилган. В.A. Ж.Н.нинг ваъдаларига ишониб, харажатларнинг бир қисми сифатида олдиндан 40 минг долларни санаб берган. Бироқ унга на ер майдони ажратилган, на қурилиш ҳужжатлари тақдим этилган. Олинган маблағлар шахсий эҳтиёжларга сарфланган.
Фермер ерини қайтариш учун 58,4 минг доллар
Шунингдек, гуруҳ 2025 йилда фуқаро О.Р.га Хоразм вилояти Гурлан туманидаги фермер хўжалиги ерларини қайтариш бўйича суд ишини Олий суддаги танишлари орқали унинг фойдасига ҳал қилиб беришга ишонтирган ва бунинг эвазига ундан 14 минг доллар олган. Орадан бир ой ўтиб, айни фуқаронинг ишончига яна кириб, бу сафар ерларни пахтачиликдан шоличиликка ўтказиш масаласини Хоразм вилояти ҳокимлигидаги мансабдор танишлар орқали ҳал қилиб беришни айтишади. Эвазига эса яна 44,4 минг доллар олинган.
Дўкон, раста ва “электр қарзи”: бозордаги фирибгарликлар
Суд ҳужжатига кўра, жиноий ишнинг катта қисми Қўрғонтепа туман деҳқон бозорида фаолият юритган тадбиркорлар билан боғлиқ. Бозор раҳбариятида ишлаган гуруҳ аъзолари савдогарларга раста ажратиш, ҳали қурилмаган дўконларни ярим нархда бериш ёки фойдаланиб турган савдо жойини уларнинг номига расмийлаштиришни ваъда қилишади.
Жумладан, гўшт маҳсулотлари сотиш учун жой ажратиш баҳонасида бир тадбиркордан 30 миллион сўм, ҳали қурилмаган дўконлар учун эса бошқа савдогарлардан 2,5 минг доллардан 5 минг долларгача маблағ ундирилган. Учта дўконни ярим нархда бериш ваъдаси билан яна бир тадбиркордан 10 минг доллар ва 13 миллион сўм олинган. Бошқа ҳолатда эса савдо жойи учун 60 миллион сўм пул ҳамда 43 миллион сўмлик қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари қўлга киритилган.
Гуруҳ аъзолари яна бир тадбиркорга бозорнинг электр энергиясидан қарздорлигини тўлаб берса, фойдаланиб турган дўкони унинг номига расмийлаштирилишини айтиб, ундан 52 миллион сўм талаб қилиб, пулни олган. Бироқ ваъда қилинган савдо жойлари ва дўконларнинг бирортаси тадбиркорлар номига расмийлаштирилмаган.
Суд ҳукми ва апелляция
Жиноят ишлари бўйича Балиқчи туман судининг 2026 йил 12 мартдаги ҳукми билан судланувчилар Ж.Н., Ш.М., М.З., Д.Ж. ва бошқалар фирибгарлик, одам ўғирлаш, товламачилик, талончилик, транспорт воситасини олиб қочиш ҳамда пора бериш билан боғлиқ жиноятларда айбдор деб топилган. Гуруҳ раҳбари Ж.Н.га узил-кесил 10 йил 7 ой, Ш.М., М.З. ва Д.Ж.га эса 10 йил 2 ойдан озодликдан маҳрум қилиш жазоси тайинланган.
Судланувчилар апелляция шикоятларида айбловлар исботланмаганини, уларнинг ҳаракатларида уюшган гуруҳ аломатлари мавжуд эмаслигини ҳамда етказилган зарарнинг бир қисми қопланганини билдириб, тайинланган жазоларни енгиллаштиришни сўраган.
Бироқ апелляция суди биринчи инстансия суди ҳукмининг жазога оид қисмини ўзгаришсиз қолдирган.
Аввалроқ Қашқадарёда қалбаки ҳужжатлар билан салкам 800 млн сўм кредит олган фирибгарлар ушлангани, Тошкентда тадбиркордан 360 минг доллар талаб қилган шахс қўлга тушгани ҳақида хабар берилганди.
