Эрон билан боғлиқ бўлган камида 34 та танкер АҚШ томонидан ўрнатилган денгиз блокадасини ёриб ўтишга муваффақ бўлди. Бу ҳақда The Financial Times нашри ва Vortexa юк кузатув маълумотларига таяниб News 18 хабар берди.
Маълум бўлишича, АҚШ президенти Дональд Трамп блокадани улкан муваффақият деб атаганига қарамай, Эрон билан боғлиқ кемалар Форс кўрфази ва унинг атрофидаги сувларда ҳаракатланишда давом этмоқда.
Жумладан, 19 та кема блокада ҳудудидан ўтиб, Форс кўрфазидан чиқиб кетган. 15 та кема эса Араб денгизи томонидан Эронга қараб сузиб, минтақага кириб келган. Чиқиб кетган кемаларнинг камида олтитаси Эрон хом нефтини ташиётгани тасдиқланди. Улардаги жами юк миқдори 10,7 миллион баррелни ташкил этади.
Санкция остидаги Эрон нефти одатда Brent навидан 10 доллар арзонга сотилиши ҳисобга олинса, ушбу юкларнинг умумий қиймати қарийб 910 миллион долларга тенг бўлиши мумкин.
Танкерлар кузатувдан қандай қочмоқда?
Блокадани ёриб ўтган кемалар орасида Эрон байроғи остидаги Дорена супертанкери ҳам бор. Маълум қилинишича, у денгиз кузатув тизимларидан қочиш учун ўз транспондерини (жойлашувни билдирувчи қурилма) ўчириб қўйган ҳолда блокададан ўтиб кетган.
Вашингтон денгиз блокадасини 13 апрель куни, Эрон билан можарони вақтинча тўхтатган сулҳдан кўп ўтмай жорий қилган. Дастлабки чоралар фақат Эрон сув ҳудудига кираётган ёки чиқаётган кемаларга қаратилган бўлса, кейинчалик чекловлар кенгайтирилди. Эндиликда очиқ денгиздаги Эрон кемалари ва Теҳронга стратегик ёрдам беришда гумонланган ҳар қандай кема нишонга олинмоқда.
CENTCOM ва Трамп муносабати
АҚШ Марказий қўмондонлиги (CENTCOM) 21 апрель куни блокада бошланганидан бери Америка кучлари камида 28 та кемани ортга — Эрон портларига қайтариб юборганини маълум қилди. Шунингдек, АҚШ ҳарбий-денгиз кучлари Уммон қўлтиғида битта контейнер кемасини қўлга олган ва Ҳинд-Тинч океани минтақасида санкция остидаги танкерни текширувдан ўтказган.
Трамп CNBC каналига берган интервьюсида блокадани ҳимоя қилди. У чекловларнинг давом этиши Теҳрон билан олиб борилаётган музокараларга боғлиқлигини айтди. Трампнинг таъкидлашича, Эрон билан якуний келишувга эришилгунга қадар Ҳормуз бўғози каби муҳим йўллардаги чекловлар сақланиб қолади.
Эрон икки кемани қўлга олди
Трамп 22 апрель кунидан бошлаб АҚШ ва Эрон ўртасидаги оташкесим узайтирилишини эълон қилди. The Washington Post нашрига кўра, шундан бир неча соат ўтиб, Эрон кучлари Ҳормуз бўғозида иккита контейнер кемасини қўлга олди.
Ислом инқилоби қўриқчилари корпуси (ИИҚК) ҳарбий-денгиз кучлари MSC-Francesca ва Epaminondas кемаларини тўхтатиб, Эрон қирғоқларига олиб кетди.
“Ҳормуз бўғозида тартиб ва хавфсизликнинг бузилиши бизнинг қизил чизиғимиздир”, дейилади ИИҚК баёнотида.
Эрон томони ушбу кемаларни зарур рухсатномаларсиз ҳаракатланишда ва навигация тизимларини ўзгартиришда айбламоқда. Қўлга олинган кемалар 22 апрель куни эрта тонгда ҳужумга учраганини хабар қилган.
Биринчи кема Уммон шимоли-шарқидан 15 денгиз мили узоқликда ИИҚКнинг қуролланган қайиғи унга қарата ўт очганини ва капитан кўпригига оғир зарар етказганини билдирди.
Иккинчи кема Эрон қирғоғидан 8 денгиз мили узоқликда ҳужумга учраганини айтди, бироқ ҳужумчилар кимлигини очиқламади. Ҳар иккала ҳодиса Британия Қироллик ҳарбий-денгиз кучлари таркибидаги Буюк Британия денгиз савдо операциялари маркази томонидан қайд этилди.
