Эрондаги вазият туфайли юзага келган энергетик шоклар фонида Вашингтон кутилмаган қадам ташлади. АҚШ Молия вазирлиги котиби Скотт Бессент 5 март куни ҳинд нефтни қайта ишлаш заводларига денгизда қолиб кетган Россия нефтини сотиб олиш учун 30 кунлик имтиёз берилишини эълон қилди.
Ушбу қарор одатдаги денгиз йўллари ёпилиши ёки ҳаддан ташқари хавфли деб топилиши оқибатида очиқ денгизда қолиб кетган юкларга тааллуқлидир.
“Бу Россияга катта фойда келтирмайди”
Бессент X ижтимоий тармоғидаги баёнотида ушбу чорани таклиф тақчиллигини юмшатишга қаратилган қисқа муддатли ечим деб атади. У мазкур қарор Россия ҳукуматига сезиларли молиявий фойда келтирмаслигини айтди.
Бундай қарорга Эрондаги уруш сабабли Ҳормуз бўғозининг блоклаб қўйилиши ва бунинг оқибатида жаҳон энергия бозорларида юзага келган узилишлар сабаб бўлган. АҚШ Хорижий активларни назорат қилиш бошқармаси томонидан берилган ушбу рухсатнома Ҳиндистон портлари томон йўналишини ўзгартириши мумкин бўлган Россия нефти ва нефть маҳсулотларини қамраб олади.
Чекловлар ва шартлар
Таъкидлаш жоизки, ушбу имтиёз бир марталик фавқулодда чора ҳисобланиб, қуйидаги шартларга эга:
- рухсатнома жорий йилнинг 4 апрелига қадар амал қилади;
- имтиёз янги юкланадиган партияларга тааллуқли эмас, фақат йўлда қолган юклар учундир;
- бу Ҳиндистон илгари дуч келган иккинчи даражали АҚШ санкцияларининг кенг кўламли юмшатилиши эмас.
Бессентнинг қўшимча қилишича, АҚШнинг муҳим ҳамкори бўлган Ҳиндистон инқироз ўтиб кетганидан кейин Америка хомнефтини сотиб олиш ҳажмини ошириши кутилмоқда.
Айни дамда муқобил вариантлар йўқлиги сабабли ҳинд заводлари сўнгги кунларда бир неча миллион баррел шундай юкларни банд қилиб улгурган. Bloomberg маълумотларига кўра, Ҳиндистоннинг энг йирик хусусий нефтни қайта ишлаш корхонаси — Reliance Industries (Мукеш Амбанига тегишли) вақтинчалик рухсатномадан сўнг Россия хом ашёсини излашни бошлаган.
Компания ушбу нефтни ички бозорга хизмат қилувчи заводларида қайта ишлашни, экспортга йўналтирилган қувватларини эса бошқа турдаги хом ашёда ишлатишни режалаштирмоқда.
Нархлар рекорд даражада
Жаҳон нефть бозорида жиддий тебранишлар кузатилмоқда. Айни вақтда Brent маркали нефтнинг бир баррели 85 доллардан юқорини ташкил этмоқда. WTI (West Texas Intermediate) эса 81 доллардан ошиқ нархда сотилмоқда. Бу сўнгги уч йилдаги энг юқори кўрсаткичлар ҳисобланади.
