Buyuk Britaniya shaharlaridagi kichik supermarketlar (mini-mart) niqobi ostida kokain, nasha va kuchli ta’sir qiluvchi (retsept bilan sotiluvchi) dorilar savdosi avj olmoqda. BBC o‘tkazgan maxfiy surishtiruv mamlakat markaziy ko‘chalaridagi holatni ochib berdi.
“Qonunlar ishlamaydigan” ko‘chalar
BBC tadqiqotchilari Uest Midlends grafligidagi to‘rtta shaharchada maxfiy kameralar orqali kuzatuv o‘tkazdi. Do‘kon sotuvchilari mijozlarga ochiqchasiga “Nima xohlasang bor — menda nasha ham, kokain ham topiladi”, deya murojaat qilgan.
Kredli-Xit shaharchasidagi bir do‘kon sotuvchisi 3,5 gramm nashani 30 funtga (40 dollar), 1 gramm kokainni esa 95 funtga (128 dollar) bir necha soat ichida yetkazib bergan.
Shuningdek, sotuvchilar telefonlari orqali tashvish, asab og‘rig‘i va tutqanoqni davolashda ishlatiladigan, ammo noto‘g‘ri iste’mol qilinganda o‘limga olib keluvchi pregabalin kabi dorilarni ham taklif qilgan.
Surishtiruv davomida mamlakatning turli nuqtalarida, jumladan Devon, Norfolk va Shimoliy Irlandiyadagi 70 dan ortiq do‘konlarda geroin va kristal-met kabi og‘ir narkotiklar topilgani aniqlandi.
Milliy jinoyatchilikka qarshi kurashish agentligi ma’lumotiga ko‘ra, uyushgan jinoiy guruhlar do‘kon peshtaxtalaridan o‘z maqsadlari yo‘lida foydalanmoqda. Biznes va savdo qo‘mitasi raisi Liam Bern bu holatni High Street (markaziy ko‘cha) saratoni deb atadi.
“Kuldiruvchi gaz” va bolalar
Dadli shaharchasida yosh bolalarga “kuldiruvchi gaz” (azot oksidi) sotish holatlari ko‘paygan. BBC xodimlari do‘konlardan birida 25 funt (33 dollar) evaziga ushbu gazni osongina sotib olishga muvaffaq bo‘ldi. Ushbu gazni hidlash miyaga jiddiy zarar yetkazishi mumkin.
Narkosavdogarlar nafaqat qonunni buzmoqda, balki halol yo‘l bilan mehnat qilayotgan tadbirkorlarni ham qo‘rqitib kelmoqda. Mahalliy tadbirkorlardan biri ko‘chalarda doimiy pichoqbozlik va otishmalar bo‘lishini aytdi.
Go‘zallik saloni egasi Diana Shonning aytishicha, jinoiy guruhlar uning salonini tortib olish uchun do‘kon oynalarini to‘rt marta sindirib ketgan.
Hukumat munosabati
Ichki ishlar vazirligi jinoiy bizneslarga nisbatan eng qattiq choralar ko‘rilishini bildirdi. Dadli shaharcha kengashi 2024-yil avgustidan beri 42 ta do‘konni muvaffaqiyatli yopishga erishgan.
Biroq mutaxassislar qonunchilikdagi bo‘shliqlardan shikoyat qilmoqda. Ko‘pincha bunday do‘konlar 3 oyga yopiladi, ammo jinoyatchilar tez orada yaqin atrofdagi boshqa binoda yana o‘z faoliyatini boshlayveradi. Hozirda do‘konlarni yopish muddatini 12 oygacha uzaytirish va qayta qoidabuzarlik uchun umrbod yopish talab etilmoqda.
