Xitoyda marhumlarning kulini qabriston o‘rniga bo‘sh kvartiralarda saqlash amaliyoti taqiqlanadi. Bu haqda The Guardian xabar berdi.
Qabriston uchastkalari yetishmasligi va narxlar yuqoriligi sabab ko‘plab odamlar krematsiya qilingan jasad kulini uyida saqlab kelgan. Yangi qonunga ko‘ra, kulni saqlash uchun turar joylardan foydalanish man etiladi. Shuningdek, jasadlarni qabristondan tashqarida ko‘mish yoki qabr qurish ham taqiqlanadi.
Qonun 5-aprel kuni nishonlanadigan Qingming Festival oldidan kuchga kiradi. Bu bayramda odamlar ajdodlari qabrlari oldiga borib, ularni tozalaydi va marosimlar o‘tkazadi. Kul saqlanadigan kvartiralar amaliyoti so‘nggi yillarda kengaygan. Bunga urbanizatsiyaning tezlashishi va aholining tez qarishi sabab bo‘lgan. Natijada shaharlarda qabriston joylari kamayib, qimmat bo‘lib bormoqda.
Kvartiralar odatda marosim xonasiga aylantiriladi. Ichkarida shamlar, qizil chiroqlar qo‘yiladi va kul idishlari avlodlar bo‘yicha joylashtiriladi. Xitoy dafn marosimi xarajatlari bo‘yicha Yaponiyadan keyin dunyoda ikkinchi o‘rinda turadi. Shu bilan birga, 2021–2025 yillarda uy-joy narxlari qariyb 40 foizga arzonlashgan.
Shu sababli ko‘plab xitoyliklar kvartirani qabristondan ko‘ra “arzonroq va foydaliroq” deb hisoblab, kulni shu yerda saqlay boshlagan. Chunki qabriston joylari odatda 20 yilga beriladi, kvartiralardan esa 70 yilgacha foydalanish mumkin. Ijtimoiy tarmoqlarda bu taqiq keng muhokama qilinmoqda. Ba’zilar hukumat bu qoidani qanday nazorat qilishini savol ostiga qo‘ygan.
Xitoyda aholi tez qarimoqda. 2025-yilda 11,3 million odam vafot etgan, bu 2015-yildagi 9,8 milliondan ancha ko‘p. Shu bilan birga, tug‘ilishlar soni atigi 7,9 millionni tashkil etgan.
Qabrlar sonining ko‘payishi va tobora cheklangan yer uchastkalari bilan duch kelgan Shanxay kabi yirik shaharlarda hukumatlar “ekologik dafn usullari“, jumladan, “kuydirilgan qoldiqlarni chuqur yerga yoki dengizga ko‘mish” xarajatlarini subsidiyalamoqda. 2025-yilda Shanxayda dengizda dafn etilganlar soni rekord darajaga yetdi va birinchi marta 10 mingdan oshdi.
