Тожикистонга Роғун гидро электр станциясини(ГЭС) тўлиқ якунлаш учун тахминан 5,8 миллиард доллар керак бўлади. Бу ҳақда S&P Глобал Ratings компаниясининг янги ҳисоботида маълум қилинди.
Агентлик лойиҳа 2035 йилгача тўлиқ якунланишини прогноз қилди. Харажатларнинг қолган қисмини халқаро молиялаштириш, давлат бюджети ва ГЭСнинг ўз даромадлари ҳисобидан қоплаш режалаштирилган.
Янги прогноз S&P илгари келтирган кўрсаткичлардан пастроқ. 2026 йилнинг февралида агентлик қолган харажатларни тахминан 6 млрд долларга, 2025 йилнинг августида эса 6,4 млрд долларга баҳолаганди. Шу билан бирга, Тожикистон молия вазири Файзиддин Қаҳҳорзода якуний суммани фақат қурилиш тугагандан кейин айтиш мумкинлигини таъкидлаган.
Харажатларга инфляция, материаллар, ускуналар нархи, мураккаб геология ҳамда қўшимча хавфсизлик талаблари таъсир кўрсатади. Хусусан, халқаро экспертлар қўшимча ҳимоя тўғонини қуриш заруратини кўриб чиқмоқда.
Учинчи агрегат 2027 йилнинг учинчи чорагида ишга туширилиши кутилмоқда. Ҳозирда Роғунда 2018 ва 2019 йилларда ишга туширилган иккита агрегат ишлаб турибди. 2025 йилда улар 1,6 миллиард кВт соатдан ортиқ, 2026 йилнинг биринчи ярмида эса 675 миллион кВт соат электр энергияси ишлаб чиқарди.
Қурилиш якунлангач, Роғун ГЭСнинг қуввати 3780 МВт, йиллик ишлаб чиқариш ҳажми эса қарийб 14,4 млрд кВт соатни ташкил этади.
Роғун ГЭС ёхуд Тожикистоннинг “аср лойиҳаси”
Роғун ГЭС Душанбедан 110 километр узоқликда Вахш дарёсида жойлашган бўлиб, минтақадаги энг йирик иншоот ҳисобланади. Уни қуриш 1976 йилда бошланган, аммо СССР парчаланганидан сўнг қурилиш тўхтатиб қўйилган.
Кейинчалик Тожикистон ўз маблағлари, халқаро фондлар ва ташкилотларнинг маблағларини жалб қилган ҳолда ГЭС қуриш бўйича ишларни давом эттирди. Олтита агрегатдан ҳозирча иккитаси ишга туширилган. Экологлар Роғун сув омборидан фойдаланиш Амударё қуйи оқимидаги ноёб экотизимлар деградациясини яна 60–100 йилга чўзишидан хавотирда.
