Буюк Британия бош вазири Кир Стармер ўз лавозимини сақлаб қолиш учун курашмоқда. Лейбористлар партиясининг қарийб 80 нафар депутати, жумладан, баъзи вазирлар ҳам ундан лавозимни дарҳол тарк этишини талаб қилмоқда. Бу ҳақда BBC хабар берди.
Ўтган ҳафтадаги сайловлардаги муваффақиятсизликдан сўнг вазият кескинлашди. Депутатлар ва вазирлар Стармердан истеъфога чиқиш вақтини аниқ белгилашни сўрамоқда. Ички ишлар вазири Шабана Маҳмуд ҳам бош вазирни лавозимидан кетиш режасини тақдим этишга чақирганлар орасида бор.
Стармер позицияси
12 май куни ўтказилган Вазирлар Маҳкамасининг ҳафталик йиғилишида Кир Стармер истеъфога чиқмоқчи эмаслигини айтди. У ўз рақибларига мурожаат қилиб, партия етакчилигига расман даъво қилишлари мумкинлигини билдирди.
“Мен бошқарувни давом эттираман”, деди Стармер.
Ҳозирча ҳеч бир депутат расман унга қарши кураш бошлагани йўқ. Партия қоидаларига кўра, бундай чорани бошлаш учун 81 нафар депутатнинг (Лейбористларнинг 20 фоизи) розилиги керак бўлади.
Ҳукуматдаги бўлиниш
Йиғилишдан сўнг уй-жой қурилиши вазири Стив Рид ҳамда меҳнат ва пенсия вазири Пет Макфадден Стармерни қўллаб-қувватлашда давом этишини билдирди. Стармернинг яна бир тарафдори бўлган ташқи ишлар вазири ўринбосари Женни Чепмен етакчилик бўйича муҳокамалар кетаётганини тан олди. Бироқ у йиғилишда ҳеч бир вазир Стармерга очиқдан очиқ қарши чиқмаганини айтди.
Шу билан бирга, жамоат ишлари вазири Миатта Фанбулле ҳукумат таркибидан истеъфога чиққан биринчи аъзо бўлди. Стармернинг асосий рақиблари сифатида соғлиқни сақлаш вазири Уэс Стритинг ва собиқ бош вазир ўринбосари Анжела Райнер кўрилмоқда. Бундан ташқари, Манчестер мэри Энди Бернем ҳам катта қўлловга эга, аммо у номзодини қўйиши учун аввал депутат бўлиши керак.
Нима сабаб бўлди?
Стармернинг вазияти 11 май кунги нутқидан кейин янада ёмонлашди. У ўз мавқейини мустаҳкамлашга уринган эди, аммо шундан сўнг унинг кетишини талаб қилган депутатлар сони янада кўпайди.
BBC’га кўра, Стармер атрофидаги низога бир қанча сабаблар бор. Жумладан, Лейбористлар Англиядаги маҳаллий сайловларда 1500 га яқин депутатлик ўрнини бой берди. Партия Уэлсда ҳокимиятдан кетди, Шотландия парламентига сайловларда эса ўз тарихидаги энг ёмон натижани қайд этди.
Питер Манделсоннинг АҚШга элчи этиб тайинланиши кўплаб депутатлар орасида норозилик ва Стармернинг қарор қабул қилиш қобилиятига шубҳа уйғотди. Шунингдек, сиёсий шарҳловчи Крис Мэйсоннинг сўзларига кўра, бош вазирнинг тақдири айни дамда “қил устида” турибди.
Ўтган ҳафта мамлакатда АҚШ президенти Дональд Трампга яқин ўнг-популистик партия сайловларда етакчилик қилаётгани ҳақида хабар берилганди. Унга кўра, ўнг-популистик Буюк Британияни ислоҳ қилиш (Reform UK) партияси Найжел Фараж бошчилигида катта ютуқларга эришиб, биринчи ўринга чиққан.
Дастлабки ҳисоб-китобларга кўра, Буюк Британияни ислоҳ қилиш 352 ўринни қўлга киритган. Лейбористлар 245, Либерал-демократлар 237, Консерваторлар 217 ўринга эга бўлган. Яшиллар партияси 48, мустақил номзодлар эса 20 ўрин олган. Сайловлар Англия бўйлаб 136 маҳаллий кенгашда ўтказилиб, қарийб 5000 мандат тақсимланган.
