Буюк Британия 2 апрель куни Ҳормуз бўғозини қайта очиш йўлларини муҳокама қилиш мақсадида 35 та давлат иштирокида музокаралар ўтказади. Бу ҳақда Reuters хабар берди.
Британия ташқи ишлар вазири Иветт Купер раислигида Лондонда (маҳаллий вақт билан тушга яқин) ўтадиган виртуал учрашувда Франция, Германия, Италия, Канада ва Бирлашган Араб Амирликлари каби жами 35 га яқин давлат вакиллари қатнашади. Йиғилишда АҚШ иштирок этиши кутилмаяпти.
Учрашув АҚШ президенти Дональд Трампнинг 1 апрель оқшомидаги баёнотидан сўнг ташкил этилмоқда. Трамп ўз мурожаатида бўғоз табиий равишда очилиши мумкинлигини ва сув йўлидан фойдаланадиган давлатларнинг ўзи унинг очиқлигини таъминлашга масъул эканини таъкидлаган эди.
Эрон февраль ойи охирида бошланган АҚШ ва Исроил зарбаларига жавобан, жаҳон нефть истеъмолининг қарийб бешдан бир қисми ўтадиган Ҳормуз бўғозини амалда ёпиб қўйган. Энергия нархлари кескин кўтарилиши ортидан ушбу сув йўлини қайта очиш дунё ҳукуматлари учун устувор вазифага айланди.
Британия бош вазири Кир Стармернинг 1 апрель куни берган баёнотида, учрашувда ўт очишни тўхтатиш келишувига эришилгандан сўнг, ҳудудда навигация эркинлигини тиклаш учун барча ҳаётий дипломатик ва сиёсий чоралар баҳоланишини маълум қилди.
Дастлаб Европа давлатлари можарога аралашиб қолишдан қўрқиб, Трампнинг ҳудудга ҳарбий кемалар юбориш ҳақидаги талабини рад этган эди. Бироқ энергия нархи ошишининг глобал иқтисодиётга таъсири уларни ўт очишни тўхтатиш келишуви имзолангач, бўғозни очиш чораларини кўрувчи коалиция тузишга ундади.
Пайшанба кунги музокаралар гуруҳнинг илк расмий учрашуви бўлиб, келгуси ҳафталарда ҳарбий стратеглар иштирокида батафсилроқ муҳокамалар давом эттирилади. Европа расмийларидан бирининг сўзларига кўра, режанинг биринчи босқичи сув йўлини миналардан тозалаш, иккинчи босқичи эса танкерлар ҳаракатини ҳимоя қилишдан иборат бўлади.
Кир Стармер бўғозни очиш осон бўлмаслиги ва бу ҳарбий куч ва дипломатик фаолиятнинг бирлашган фронтини, шунингдек, юк ташиш саноати билан ҳамкорликни талаб қилишини айтди.
Дональд Трамп эса чоршанба куни Ҳормуз бўғозидан фойдаланувчи давлатларни жасорат кўрсатишга ва бўғозни шунчаки қўлга олишга чақирди.
“Шунчаки уни эгаллаб олинг, ҳимоя қилинг ва ўзингиз учун фойдаланинг”, деди АҚШ президенти.
