Эрон Хитойдан кемаларга қарши мўлжалланган товушдан тез учувчи қанотли ракеталарни сотиб олиш бўйича келишувни якунламоқда. Бу ҳақда музокаралар жараёнидан хабардор бўлган олти нафар манбага таяниб Reuters хабар берди.
Ушбу келишув АҚШ Эрон қирғоқлари яқинида йирик денгиз флотини жойлаштирган ва Ислом Республикасига эҳтимолий зарбалар беришга тайёрланаётган бир вақтга тўғри келмоқда.
CМ-302 ракеталари: минтақадаги кучлар мувозанатини нима ўзгартиради?
Хитойда ишлаб чиқарилган CМ-302 ракеталарини сотиб олиш бўйича келишув деярли якунланган, бироқ етказиб бериш муддати ҳали аниқланмаган. Экспертларнинг фикрича, ушбу қуролларнинг Эронга ўтиши минтақадаги ҳарбий вазиятни бутунлай ўзгартириб юбориши мумкин.
Ракетанинг техник кўрсаткичлари
Сотиб олиниши режалаштирилаётган ракеталар тахминан 290 километр масофадаги нишонни ура олади. Техника паст баландликда ва жуда юқори тезликда учгани боис, кемалардаги ҳаво мудофааси тизимларидан осонликча ўтиб кетишга мўлжалланган.
Исроилнинг Миллий хавфсизлик тадқиқотлари институти катта илмий ходими Данни Ситриновичнинг таъкидлашича, ушбу ракеталарни тутиб олиш ўта мушкул ва улар АҚШ ҳарбий кемалари учун жиддий хавф туғдиради.
Музокаралар қачон тезлашди?
Маълум қилинишича, ушбу қурол тизимларини сотиб олиш бўйича музокаралар камида икки йил аввал бошланган. Бироқ 2025 йилнинг июнь ойида Исроил ва Эрон ўртасидаги 12 кунлик урушдан сўнг жараён кескин тезлашган.
Ўтган 2025 йилнинг ёзида Эрон мудофаа вазири ўринбосари Масъуд Ороий бошчилигидаги юқори мартабали делегация Пекинда бўлган. Ороийнинг ушбу ташрифи ҳақида илгари ОАВда хабар берилмаган эди.
Халқаро муносабатлар ва санкциялар
Ушбу келишув 2006 йилда БМТ томонидан ўрнатилган ва 2025 йилнинг сентябрь ойида қайта тикланган қурол эмбаргосига зид ҳисобланади. АҚШ маъмурияти ушбу музокаралар ҳақида берилган саволларга тўғридан-тўғри жавоб бермади. Оқ уй расмийси президент Дональд Трампнинг позициясини эслатиб ўтди:
“Ё келишувга эришамиз, ёки ўтган сафаргидек жуда қаттиқ чоралар кўришга мажбур бўламиз”.
Эрон Ташқи ишлар вазирлиги вакили эса Теҳрон ўз иттифоқчилари билан ҳарбий ва хавфсизлик шартномаларига эга эканини ҳамда ҳозир ушбу келишувлардан фойдаланишнинг айни вақти эканини билдирди.
Вазият қанчалик жиддий?
Ҳозирда АҚШ Эрон яқинида йирик ҳарбий куч тўплаган. Жумладан, USS Abraham Lincoln ва USS Gerald R. Ford авиаташувчилари минтақа томон ҳаракатланмоқда. Ушбу икки кема жами 5 000 дан ортиқ ходим ва 150 та самолётни сиғдира олади.
Трамп 19 февраль куни Эронга ўз ядро дастури бўйича келишувга эришиш учун 10 кун муҳлат берган эди, акс ҳолда ҳарбий чора кўрилишидан огоҳлантирган.
Хитойнинг China Aerospace Science and Industry Corporation (CASIC) корпорацияси CМ-302 ракеталарини авиаташувчи ва эсминецларни чўктира оладиган дунёдаги энг яхши ракеталар сифатида реклама қилади. Шунингдек, Эрон Хитойдан ҳаво ҳужумидан мудофаа тизимлари ва сунъий йўлдошга қарши қуроллар сотиб олиш бўйича ҳам музокаралар олиб бормоқда.
