АҚШ президенти Дональд Трамп 10 ноябрь куни Оқ уйда Сурия раҳбари Аҳмад аш-Шараъа билан музокаралар ўтказди. Учрашувдан сўнг Трамп мамлакатга ёрдам бериш учун қўлидан келган барча ишни қилишини айтиб, журналистларга баёнот берди. Бу ҳақда Reuters хабар берди.
Трамп билан учрашув Суриянинг амалдаги раҳбари учун АҚШга илк ташриф бўлган. Оқ уйда Шараъанинг кутиб олиниши одатдагидан анча сокин ўтган — миллий байроқлар билан безаклар ҳам, тантанали маросим ҳам бўлмаган. Шараъа Оқ уйга ён эшикдан кириб келган, журналистлар уни деярли кўра олмаган.
Трамп Шараъани “кучли етакчи” деб атаган ва унга ишонч билдирган.
“Сурия муваффақиятли бўлиши учун биз қўлимиздан келган ҳамма нарсани қиламиз. Ҳаммамизнинг ҳам оғир даврларимиз бўлган”, деган у Шараъанинг ўтмишига ишора қилиб.
Учрашувда хавфсизлик масалалари ҳам асосий мавзу бўлган. Reuters’нинг ёзишича, АҚШ Сурия ва Исроил ўртасида хавфсизлик бўйича келишувни муҳокама қилмоқда ҳамда Дамашқдаги ҳарбий базада ўзининг чекланган иштирокини йўлга қўйиш режасини кўриб чиқмоқда.
Санкцияларни юмшатиш масаласи кун тартибида
Шараъа Вашингтонга асосан АҚШ санкцияларини тўлиқ бекор қилдириш умидида келган. У Трамп билан ёпиқ эшиклар ортида учрашган пайтда, АҚШ Молия вазирлиги “Сезар” санкцияларини бекор қилиш муддати яна 180 кунга узайтирилганини маълум қилган. Бу қонун Асад давридаги инсон ҳуқуқлари бузилиши учун жорий қилинганди. Таъкидланишича, бу тақиқ фақатгина Қўшма Штатлар Конгресси томонидан бутунлай олиб ташланиши мумкин.
Шунингдек, Сурия яқинда АҚШ бошчилигида “ИШИДни мағлуб этиш бўйича глобал коалиция”га қўшилиб, ҳамкорлик декларациясини имзолаган. Учрашув арафасида Сурия хавфсизлик хизмати сўнгги ойларда Шараъага қарши ИШИД томонидан режалаштирилган икки суиқасд уринишининг олди олинганини маълум қилганди.
Сурия йўналишини ўзгартирмоқда
Аҳмад аш-Шараъа — илгари “Ал-Қоида” жангариларидан бири бўлган ва яқин вақтгача Қўшма Штатлар томонидан “хорижий террорчи” сифатида санкцияга учраган собиқ қўмондон. У 2024 йили узоқ йиллар мамлакатни бошқарган Башар Асадни ағдариб, ҳокимиятни қўлга олган.
43 ёшли Шараъа ҳокимиятга келганидан бери мамлакатнинг ташқи сиёсатини тубдан ўзгартирмоқда. У Эрон ва Россиядан узоқлашиб, Туркия, Форс кўрфази мамлакатлари ва эндиликда АҚШ билан яқинлашмоқда. Вашингтон яқинда Шараъани “халқаро террорчилар рўйхати”дан чиқарганини эълон қилганди.
