Iqtisodiyot va moliya vazirligi “Daryo”ga O‘zbekistonning 2025-yil yanvar—iyun oylaridagi dastlabki makroiqtisodiy ko‘rsatkichlarini taqdim etdi.
Iqtisodiy o‘sish tezlashdi
Vazirlikning maʼlum qilishicha, birinchi yarim yillikda mamlakat yalpi ichki mahsuloti 6,7–6,8 foiz atrofida shakllanishi kutilmoqda. Bunda sanoat mahsulotlari ishlab chiqarish hajmi 6,3 foiz, bozor xizmatlari 13,5 foiz o‘sgan deb hisoblanmoqda. Qishloq xo‘jaligi 4 foiz, qurilish ishlari hajmi 9,7 foizga ortgani qayd etilyapti.
“Inflyatsiya darajasi yil boshiga nisbatan 4,2 foizni (2024-yil mos davrida 5,2 foiz) tashkil etilgan. Yillik hisobda esa 8,7 foiz darajasida shakllandi. Olti oyda davlat byudjeti daromadlari 144,2 trln so‘m bo‘lib, o‘tgan yil yarmidagiga qaraganda 27,8 foiz o‘sdi (+31,4 trln so‘m). Ushbu davrda byudjet xarajatlari 13,1 foizga oshdi (173,3 trln so‘m)”, deyiladi vazirlik hisobotida.
Yarim yil ichida Tiklanish va taraqqiyot jamg‘armasi hisobidan jami 1,6 mlrd dolllarlik resurslar ajratilgan. Mazkur davrda asosiy kapitalga o‘zlashtirilgan investitsiyalar hajmi 265,2 trln so‘mga (o‘sish 8,3 foiz) yetgan. Shundan 71 foizi xorijiy investitsiyalar hissasiga to‘g‘ri kelgan.
Oltin qazib olish ko‘paygan
Olti oylik hisoblarga ko‘ra respublika sanoat mahsulotlari hajmi 460 trln so‘mga yetishi kutilmoqda. Jumladan, bunda asosiy ulush egallagan mahsulotlardan biri oltin bo‘ldi. Yarim yilda mamlakat yirik korxonalari tomonidan 56,7 tonna oltin qazib olindi. Bu o‘tgan yil mos davridagiga qaraganda 3,8 foizga ko‘p. Shuningdek, 80 tonna kumush (yillik o‘sish 16 foiz) ishlab chiqarilgan. Boshqa qator sanoat mahsulotlari ishlab chiqarish hajmlari ham sezilarli o‘sgan.
Hisobot davrida respublika tovar-xomashyo birjasi bitimlari 1,3 barobarga (82,7 trln so‘m) ko‘paygan.
Hududlar kesimida sanoat mahsulotlarini ishlab chiqarish bo‘yicha Jizzax (11,8 foiz), Navoiy (10,7 foiz), Xorazm (9,4 foiz), Namangan (9 foiz) va Qashqadaryo (7,2 foiz) viloyatlarida yuqori o‘sish kuzatilgan.
Uran va tilla taqinchoqlar eksporti ortdi
Olti oy davomida O‘zbekiston eksporti hajmi 16,9 mlrd dollarni tashkil etib, o‘tgan yil mos davridagidan 33 foizga o‘sdi. Bunda tovar va xizmatlar eksporti 10,4 mlrd dollarga yetib (oltinsiz), yillik hisobda 23 foizga oshdi.
Eksport o‘sishiga meva-sabzavotlar (40 foiz), zargarlik buyumlari (4,6 baravar), uran (23 foiz), qurilish materiallari (17 foiz), un (42 foiz), farmatsevtika mahsulotlari (20 foiz), turizm (54 foiz), axborot (93 foiz) va transport xizmatlari (22 foiz) tushumlari ortishi turtki bergan.
Hududlar miqyosida Toshkent shahri eksporti hajmi eng ko‘p o‘sdi — 493 mln dollar (31 foiz).
Bandlik
Vazirlik maʼlumotiga ko‘ra, yarim yil ichida jami 3 mln 44 ming aholi daromadli ish bilan taʼminlangan. Xususan, tijorat banklari 1 mln 780 ming kishini ish o‘rinlari bilan qamrab olgan. Shundan 661 ming nafari doimiy ishga joylashtirilgan, 1 mln 119 ming nafari tadbirkorlikka jalb qilingan.
Bundan tashqari, qishloq xo‘jaligida 959 ming, qurilishda 137 ming, investitsiya loyihalari hisobiga 168 ming aholi bandligi taʼminlangan.
Bank-moliya sohasi
Joriy yil iyunda iqtisodiyotga kredit qo‘yilmalari qoldig‘i 618,5 trln so‘mni tashkil etdi (yillik o‘sish 18,1 foiz). Yarim yil davomida O‘zbekistonga xorijdan pul o‘tkazmalari hajmi 8,2 mlrd dollar bo‘ldi. Bu raqam 2024-yil mos davriga nisbatan 26,3 foiz yuqori.
“Yarim yil mobaynida tijorat banklari tomonidan tashqi manbalardan 3,6 mlrd dollar (yillik reja 6 mlrd dollar) jalb qilindi va 2,3 mlrd dollarlik 1,3 mingdan ortiq loyihalar (qiymati 100 ming dollardan yuqori) moliyalashtirildi”, deya maʼlum qilgan vazirlik.
Hisobot davrida bozor xizmatlari hajmi 459,7 trln so‘mga yetgan. Bunda yillik o‘sish 13,5 foizga teng. Jumladan, aloqa va axborotlashtirish (23,2 foiz), moliyaviy (18,2 foiz), transport (13,6 foiz), savdo (9,2 foiz), taʼlim (9,1 foiz), yashash va ovqatlanish xizmatlari (7,5 foiz) yuqori o‘sgan. Shuningdek, savdo va pullik xizmatlardan tushumlar o‘tgan yil mos davriga nisbatan 25,9 foizga (246,4 trln so‘m) ko‘paygan.
