Дастан Сатпаевнинг “Челси”га ўтиши қозоқ футболи тарихидаги энг йирик трансферлардан бири бўлди. Табиийки, мухлисларни нафақат трансфер суммаси, балки футболчининг шахсий маоши қанча экани ҳам қизиқтириши табиий.
Унга кўра, Сатпаевнинг “Челси”даги ойлик маоши 14 минг фунт стерлингни ташкил қилади. Бунинг 12 минг фунти махсус ҳисоб рақамига йўналтирилиб, футболчининг ўзига фақат 22 ёшга тўлгандагина берилади.
Нима учун ёшларга кам пул тўлашади?
Клубларнинг ёш футболчиларга кам маош белгилаши хасислик эмас, балки онгли равишда олиб бориладиган сиёсат ҳисобланади. TBR Football таҳлилчиси Адам Уильямс ёш ўйинчилар мисолида буни қуйидагича тушунтирганди: клублар 16–17 ёшли ўйинчиларнинг маошини атайлаб паст даражада ушлаб туради. Бу футболчи катталар даражасида ўзини кўрсатмагунча мотивациясини йўқотиб қўймаслиги ва тартиб-интизомни бузмаслиги учун қилинади. Масалан, “Ливерпуль” ва “Арсенал”да илк профессионал шартномасини имзолаган ёшлар учун йиллик маош чегараси қатъий белгиланган — йилига 52 минг фунт. Мутахассислар ёш ўйинчиларга бирданига катта миқдорда пул тўлаш уларнинг руҳиятига салбий таъсир қилишини, топган маблағини тўғри сарфлай олмаслигини кўп бора таъкидлашган. Ёшларнинг тартиб-интизомни бузиб, жаримага тортилишига ҳам кўпинча айнан тўсатдан келган катта пуллар сабаб бўлади.
Бунга мисоллар етарлича:
- Фреди Аду: 2004 йилда, атиги 14 ёшида MLS тарихидаги энг қиммат шартномага имзо чеккан Фреди Адуни дарҳол “янги Пеле” деб атай бошлашганди. Бироқ ортиқча эътибор ва эрта келган катта пуллар унинг карьерасини барбод қилди. Оқибатда унинг карьераси кўнгилдагидек кетмади (9 та мамлакатдаги 15 та клубда ўйнади).
- Равел Моррисон: Сер Алекс Фергюсон уни ўша ёшдаги Руни ва Фердинанддан ҳам иқтидорлироқ деб атаганди. Аммо интизомсизлик туфайли “Манчестер Юнайтед” сафида атиги 3 та ўйин ўтказган Моррисон ҳозир БАА иккинчи лигасида ўйнаб юрибди.
- Адриано: “Янги Роналду” деб таърифланган бразилиялик ҳужумчининг карьераси ҳам пул ва Рио-де-Жанейро шаҳридаги шовқинли ҳаёт сабаб эрта якунига етган.
Агар тўлиқ ҳисобласак, Сатпаевнинг “Челси”даги йиллик маоши 168 минг фунт стерлингни (тахминан 2,7 миллиард сўм) ташкил қилади. Бироқ вояга етгунига қадар бу сумманинг кичик бир қисмигагина рухсат берилиб, асосий қисми ота-онасининг ҳисоб рақамида музлатиб қўйилади. Лондонликлар билан имзоланган шартнома 2033 йилгача мўлжалланган бўлиб, жорий ёзда футболчи амалиёт тўплаш мақсадида Англиянинг “Бёрнли” клубига ижарага берилди. Ижара шартномасига кўра, “Бёрнли” футболчини бир мавсумга ўз сафига қўшиб олиши учун “Челси”га 350 минг евро тўлаган. Бу маблағ футболчининг ўзига эмас, бевосита клублар ўртасидаги келишув учун берилади.
Ҳозирча томонлар Сатпаевнинг ижара давридаги маошини ким тўлаётганини расман очиқлагани йўқ. Инглиз футболидаги одатий амалиётга кўра, бу харажатларни “Челси” тўлиқ ўз зиммасида сақлаб қолиши ёки “Бёрнли” қисман қоплаши мумкин. Бироқ Лондон клуби бу ижарани маошни тежаш учун эмас, айнан футболчига ўйин амалиётини таъминлаш мақсадида уюштирганини инобатга олсак, асосий молиявий харажатлар ҳали ҳам “аристократлар” зиммасида қолаётгани тахмин қилинади.
