Канада Виндзор (Онтарио) ва Детроит (Мичиган) шаҳарларини боғловчи янги кўприкдан тушадиган даромадларни ҳозирча АҚШ билан бўлишмайди. Бош вазир Марк Карни 16 июль куни қилган баёнотида Канада ўзининг 4,7 миллиард долларлик сармоясини тўлиқ қопламагунча тушумлар бўлишилмаслигини маълум қилди.
Горди Ҳоу кўпригининг очилиши кечикаётгани сабабли икки қўшни давлат ўртасида зиддият ва иқтисодий йўқотишлар юзага келмоқда. Бу вақтда мамлакатлар янги савдо келишувини тузиш устида ишламоқда. Шунингдек, баъзи америкалик сиёсатчилар Канададаги ўрмон ёнғинлари сабабли ҳам норозилик билдирмоқда.
Келишув атрофидаги баҳслар
Ўтган ҳафтада АҚШ президенти Дональд Трамп кўприкнинг 27 июль куни очилиши учун Қўшма Штатлар фойдасига яхшироқ келишувга эришганини айтган эди. Шундан сўнг мухолифатчилар Карнини АҚШга ён босишда айблаб танқид қилди. Сабаби Америка расмийлари аввал ҳеч қандай даромад олмаган бўлса, энди катта даромад олишини айтиб чиқди.
Бироқ Карни пайшанба кунги матбуот анжуманида 2012 йилда Мичиган штати билан имзоланган асосий келишув ўзгаришсиз қолганини тушунтирди. Ўшанда Канада кўприк харажатларини тўлиқ ўз зиммасига олишга рози бўлган эди. Келишувга кўра, Канада харажатларни тўлиқ қоплаб олгунча кўприкдан тушадиган барча пулларни ўзи йиғади.
Пуллар қачон бўлишилади?
“Барча қарзлар тўлиқ қопланмагунча кўприк тушумлари бўлишилмайди”, деди Карни.
Унинг қўшимча қилишича, кўприкни сақлаш ва қордан тозалаш каби операцион харажатлар қоплангач, Канада биринчи 15 йил давомида соф даромадни АҚШ билан ўзаро бўлишади. Дастлабки йилларда бу соф даромад унчалик катта бўлмаслиги кутилмоқда. Келажакда АҚШ ҳукуматига бериладиган барча улушлар иқтисодий ривожланиш учун қайта йўналтирилади.
Икки давлат ўртасидаги келишув тафсилотлари расман эълон қилинмаган. Бироқ Reuters агентлиги манбаларига кўра, ўтган ҳафта келишувга эришилган. Унга кўра, АҚШ кўприк тушумининг 50 фоизини олади ва тарифлар нархи 10 фоиздан ошганда бунга вето қўйиш ҳуқуқига эга бўлади.
Ўрмон ёнғинлари ва иқлим ўзгариши
Шу ҳафтада Мичиган штатидан бўлган республикачилар Канадани ўрмон ёнғинларига нотўғри ёндашаётганликда айблади. Чунки Онтарио шимолидаги ёнғинлар тутуни АҚШнинг ўрта ва шимолий-шарқий ҳудудларига етиб борган.
Конгресс аъзолари Жек Бергман, Жон Жеймс, Лиза Маклейн ва Жон Муленар бош вазирни ўрмонларни тозалаш ва белгиланган ёқиш ишларига етарли маблағ ажратмаганликда ҳамда ўт қўювчиларга нисбатан чоралар кўрмаганликда айблади.
Карни бу айбловларга жавобан АҚШ иқлим ўзгаришига қарши курашда кўпроқ ҳисса қўшиши кераклигини айтди.
“Бизга иқлим ўзгаришига қарши курашда америкаликларнинг ёрдами керак. Иқлим ўзгариши барчанинг, жумладан, АҚШнинг ҳам масъулиятига киради”, дея таъкидлади Канада бош вазири.
