FIFA 2026-йилги Жаҳон чемпионати учун чиқарилган чипталар нархини яна кўтарди. Гуруҳ босқичи учун оддий ўйинларга ажратилган айрим чипталар ҳозир 700 доллар этиб белгиланган. Финал учрашуви учун пастки қаватдан жой олиш эса 8 680 доллар туради. Бу октябрь ойидаги нархдан қарийб 2 минг долларга қиммат.
Мазкур нархлар FIFA томонидан 11 декабрь, пайшанба куни очилган тасодифий танлов (лотерея) асосидаги сотув босқичида қўлланмоқда. Ўтган ҳафтадаги ЖЧ-2026 қуръаси ва тўлиқ тақвим эълон қилингач, FIFA аниқ жамоалар ўртасидаги ўйинлар учун чипта сотиш имконига эга бўлди. Шундан сўнг ташкилот ҳар бир учрашувга бўлган кутилаётган талабни ҳисобга олиб, нархларни қайта кўриб чиқди.
Бу тизим қандай ишлайди?
Ўзбекистон футбол ассоциацияси маълумотга кўра, Жаҳон чемпионати ўйин чипталари эгаларини аниқлаш мақсадида ўтказиладиган тасодифий танлов (лотерея) босқичи учун ариза бериш бошланди. Бу FIFAнинг чипта сотиб олиш тизими бўлиб, у тасодифий танлаш усулида ишлайди. Яъни, мухлислар аввал бирор ўйинга чипта олиш учун ариза топширади. Аммо ариза топширганларнинг ҳаммаси ўша чиптани сотиб олмайди. FIFA ариза бериш жараёнини якунлагач, тасодифий равишда баъзи одамларни танлайди. Танланганларга чипта берилади. Танланмаганлар эса рад жавоби олади. FIFA 2026-йилги Жаҳон чемпионати учун чипталарга талаб жуда юқори бўлганлиги ортидан мазкур механизмни қўлламоқда.
Ўзбекистонлик мухлислар ариза бериш жараёнида “My Team Uzbekistan’’ бандни танлаб, айнан Ўзбекистон учун ажратилган секторлар бўйича чипта учун сўров юборишлари мумкин. Чипта эгалари келаси йил февраль ойида FIFA томонидан тасодифий танлов орқали аниқланади ва тўловлар аризада кўрсатилган карта маълумотлари асосида автоматик амалга оширилади. Ариза бериш 2025 йил 13 январга қадар FIFA расмий платформаси орқали амалга оширилади.
Чипталар нархи нега ошди?
FIFA 2026-йилги Жаҳон чемпионати учун 1-категория чипталар нархини яна оширди. Октябрь ойида 410–445 доллардан сотилган чипталарнинг ҳозирги нархи 700 долларга кўтарилди. Бунга асосий сабаб — қуръа ташлаш жараёни. Яъни етакчи жамоалар иштирокидаги ўйинларни бевосита стадиондан томоша қилишни истайдиган кўплаб мухлислар бор. Нархни кўтарилишига эса айнан шу омил сабаб бўлган. Умуман олганда, 104 та ўйиндан 80 тасида 1-категория чипталарнинг нархи оширилди, баъзи учрашувларда нарх 71% га кўтарилган, 11 ўйинда эса нарх пасайди.
Янги нархлар ҳозирдан 13 январгача амал қилади. Шу даврда мухлислар ариза топширади, FIFA эса тасодифий танлов орқали баъзи мухлисларга чипта беради ва белгиланган нарх бўйича тўловни амалга оширади. Қолганлар рад жавобини олади. Ушбу санадан кейин чипталар нархида яна ўзгариш бўлади. Аммо 13 январдан кейин чипталар нархи ошадими ёки тушадими, номаълум.
Шуни таъкидлаш керакки, қуръа ташланишидан олдин, FIFA тахминан 2 миллион чипта сотган эди, аммо кўпчилик қайси ўйинлар учун чипта сотиб олаётганини билмаган. Октябрда нархлар тур ва стадион жойлашувига қараб белгиланган, ноябрда эса кучли талаб сабаб баъзи ўйинлар учун нархлар яна оширилган.
Декабрь ойида FIFA жамоаларга қараб нархларни қайта белгилаш имкониятига эга бўлди. Шу билан гуруҳ босқичидан ўрин олган 72 та ўйинни тўрт тоифага бўлди:
- Энг қизиқарли ўйинлар: 1-категория — $700, 2-категория — $500, 3-категория — $265
- Кейинги тоифа: 1-категория — $600, 2-категория — $430, 3-категория — $220
- Учинчи тоифа: 1-категория — $500,2-категория — $400, 3-категория — $180
- Тўртинчи тоифа: 1-категория — $450, 2-категория — $380, 3-категория — $140
Қайси ўйинлар учун чипталар нархи ошди?
FIFA аввал ҳеч қачон “ўзгарувчан нархлар” тизимини ишлатмаган бўлса-да, буни Америка ва Канада стандартларига мослашув сифатида қаралмоқда. Шунингдек, ушбу тизим динамик нархлаш деб ҳам аталади ва Шимолий Америка спорт мусобақаларида кенг қўлланилади: талаб кучли бўлса, нарх оширилади, талаб паст бўлса, жойларни тўлдириш учун нарх пасайтирилади.
Жумладан, Аргентина, Португалия ва Бразилия иштирокидаги барча ўйинлари учун чиқарилган чипталар қимматга сотилмоқда: 1-категория учун 700 доллар, 2-категория 500 доллар, 3-категория 265 доллар қилиб белгиланган. Шу билан бирга, Норвегия — Франция, Уругвай — Испания, Эквадор — Германия жуфтликларининг чипталари ҳам қимматга сотилмоқда.
Шунингдек, гуруҳ ўйинларидан кейинги босқичлар учун чиқарилган чипталар нархи ҳам оширилди. Финал баҳси чиптаси нархи эса кетма-кет учинчи ойда ҳам кўтарилди: 1-категория 8 680 доллар, 2-категория 5 575 доллар, 3-категория 4 185 доллар бўлди.
Ўзбекистон терма жамоаси иштирокидаги ўйинлар нархи қандай?
Шубҳасиз, Ўзбекистон терма жамоаси иштирокидаги икки ўйинга (Португалия ҳамда Колумбияга қарши баҳслар) қизиқиш ортди. Сабаби Ўзбекистон илк турда Жанубий Америка вакили Колумбияга қарши майдонга тушади. Мезбонлик факторидан келиб чиқилса, ушбу ўйинга бўлган қизиқиш ортади. Чунки ўйин Мексикада бўлиб ўтади ва ушбу баҳсни томоша қилиш учун кўплаб колумбиялик мухлислар ташриф буюриши кутилмоқда.
Ўзбекистоннинг Колумбия билан ўйин учун чиқарилган энг арзон чипта 220 доллардан сотилмоқда. Энг қиммати эса 600 доллар этиб белгиланган. Шунингдек, Португалия билан ўйин учун энг арзон читанинг нархи 265 долларга баҳоланган. 1-категория учун чипталар нархи эса 700 долларга тенг. Шубҳасиз, нархларнинг бундай кескин ошишига Португалия сафида ўйнайдиган юлдузлар фактори сабаб бўлган. Ўзбекистон ҳамда плей-офф орқали (Конго/Ямайка/Янги Каледония) йўлланма олган жамоа ўртасидаги баҳс учун чиқарилган чипталарнинг энг арзони 140 доллардан бошланади. 1-категория чипталар қиймати эса 450 долларга тенг.
Эслатиб ўтамиз, Ўзбекистон терма жамоаси гуруҳ босқичидаги илк ўйинини Мексикада ўтказса, қолган икки турни АҚШдаги стадионларда ўтказади. “Оқ бўрилар” илк турда Колумбияга қарши майдонга тушади. Бу учрашувга Мексика пойтахтидаги “Ацтека” стадиони мезбонлик қилади. Жамоа иккинчи турда Криштиану Роналду бошчилигидаги Португалия билан ўйнайди. Мазкур беллашув АҚШдаги “NRG” стадионида ўтади. Фабио Каннаваро жамоаси охирги турдаги учрашувни Атлантадаги “Мерседес Бенз” стадионда ўтказади.
