Daryo

Олимлар парацетамолнинг кутилмаган хавфи ҳақида огоҳлантирди

Биомаркерлардан фойдаланган ва болаларни узоқ вақт давомида кузатган ишончли тадқиқотлар хавф ҳақида энг аниқ маълумотларни берган

1 дақиқа ўқиш6 193 кўришлар0 изоҳ0

Бутун дунёда ҳомиладор аёлларнинг ярмидан кўпи оғриқ ва иситмани даволаш учун қабул қиладиган парацетамол (ацетаминофен) болаларда асаб тизими ривожланишининг бузилиши хавфи билан боғлиқ бўлиши мумкин. Тадқиқот натижалари Environmental Health (EH) журналида эълон қилинди.

Фото: Getty Images

Халқаро олимлар гуруҳидан иборат янги кенг қамровли тадқиқот ацетаминофеннинг ҳомила ривожланишига таъсири бўйича ўтказилган 46 та илмий ишнинг натижаларини умумлаштирган. Уларнинг ярмидан кўпи ҳомиладорлик пайтида бу дори воситасини қўллаш ва диққат етишмовчилиги ҳамда гиперактивлик синдроми (DYGS) ва аутизм спектри бузилишлари каби ҳолатларнинг юзага келиш эҳтимоли ўртасида статистик жиҳатдан муҳим боғлиқликни кўрсатган. Айниқса, биомаркерлардан фойдаланган ва болаларни узоқ вақт давомида кузатган энг ишончли тадқиқотлар хавф ҳақида энг аниқ маълумотларни берган.

Олимларнинг таъкидлашича, бу препарат йўлдошдан осон ўтади ва гормонал бошқарув, иммунитет жараёнлари ва оксидланиш стрессининг механизмларига таъсир кўрсатиши мумкин. Бу эса уни шаклланаётган мия учун потенциал хавфли қилади. Айниқса, DYGS билан боғлиқлик сезиларли, 20 та тадқиқотнинг 14 тасида оналари ҳомиладорлик даврида парацетамол қабул қилган болаларда бу касаллик ташхиси қўйилиши частотаси ошганлиги аниқланган. Саккизта ишнинг бештасида аутизм билан ҳам шундай боғлиқлик топилган. Баъзи ҳолларда дозага боғлиқ реакция кузатилган. Препарат қанчалик кўп ва узоқ вақт қўлланилса, хавф шунчалик юқори бўлган.

Тадқиқотчилар дори воситаси ва бола миясининг ривожланиши ўртасидаги боғлиқликни аниқроқ ўрганиш учун турли хил беморлар гуруҳлари иштирокида янада каттароқ ва батафсил лойиҳаларни режалаштирмоқда. Келажакдаги ишларнинг мақсади нафақат ушбу хавфни тасдиқлаш ёки инкор этиш, балки ҳомиладор аёлларда оғриқ ва иситмани даволашнинг хавфсизроқ усулларини топишдан иборатдир.

Andijondanman. Oʻzbekiston Jurnalistika va ommaviy kommunikatsiyalar universiteti hamda Xalqaro Nordik universitetini (magistr) tamomlaganman. “Daryo”da 2019-yildan beri muxbir boʻlib ishlayman va maxsus materiallar, tenderlar, sud hukmlari, tarjimalar bilan shugʻullanaman. 2025-yilda “Oltin qalam” milliy mukofotini olganman. Tarixiy film va seriallarni koʻrishni xush koʻraman. Eng sevimli asarim Togʻay Murodning “Otamdan qolgan dalalar” kitobidir.

Telegram канал@daryo_kirillОбуна бўлиш

Сиз қандай фикрдасиз?

Аввал фикрингизни ёзинг. Юборишда ҳисобингизни тасдиқлайсиз.

Ўхшаш янгиликлар