AQSH prezidenti Donald Tramp ma’muriyati Isroil va HAMAS o‘rtasidagi sulhni nazorat qilish uchun tashkil etilgan Amerika harbiy markazini yopishga tayyorlanmoqda. Bu haqda Reuters agentligi yetti nafar manbaga tayanib xabar berdi.
Isroil hududida joylashgan Fuqarolik-harbiy muvofiqlashtirish markazi, tanqidchilar fikricha, o‘z zimmasidagi vazifalarni bajara olmagan. Markaz sulh rejimini kuzatishi va qamal ostidagi falastinliklarga gumanitar yordam yetkazishni kuchaytirishi kerak edi.
Markazning yopilishi Trampning G‘azo bo‘yicha rejasiga berilgan navbatdagi zarba bo‘ldi. Rejaga Isroilning to‘xtovsiz hujumlari va HAMASning qurolsizlanishdan bosh tortishi jiddiy to‘sqinlik qilayotgan edi.
Manbalarning aytishicha, AQSHning yordamni muvofiqlashtirish borasidagi urinishlari Isroil yangi hududlarni egallashi va HAMAS o‘z nazoratini kuchaytirishi fonida qiyinlashib bormoqda.
Markaz o‘rniga yangi missiya
AQSH boshchiligidagi markaz yaqin orada yopiladi. Uning vazifalari G‘azoga yuborilishi kutilayotgan Xalqaro barqarorlashtirish kuchlariga o‘tkaziladi. Yangi rejaning ayrim tafsilotlari ma’lum qilindi. Unga ko‘ra, markazda ishlovchi AQSH harbiylari soni 190 nafardan 40 nafarga tushiriladi.
Ularning o‘rni boshqa davlatlardan kelgan fuqarolik xodimlari bilan to‘ldiriladi. Yangi muassasa G‘azoni xalqaro qo‘llab-quvvatlash markazi deb qayta nomlanishi kutilmoqda.
Biroq ko‘plab davlatlar bu missiya uchun o‘z askarlarini yuborishga shoshilmayapti. Vashington esa G‘azo hududiga AQSH qo‘shinlari kirmasligini bir necha bor ta’kidlagan.
Hozirda mavjud markaz Trampning G‘azoni qayta tiklash bo‘yicha 20 banddan iborat rejasining asosi edi. Germaniya, Fransiya, Buyuk Britaniya va Misr kabi davlatlar o‘z vakillarini ushbu markazga yuborgandi. Ammo Isroil hujumlarni davom ettirishi bilan markazning nufuzi pasayib ketdi.
Ma’lumotlarga ko‘ra, sulh e’lon qilinganidan beri 800 dan ortiq falastinlik va to‘rt nafar isroillik askar halok bo‘lgan. G‘azoning deyarli barcha aholisi (ikki million kishi) o‘z uyini tark etgan. Gumanitar yordam darajasi hamon pastligicha qolmoqda.
Isroil harbiylari G‘azoga kirayotgan ko‘plab mahsulotlarni, jumladan, chodirlar uchun ustunlar va vayronalarni tozalash uchun texnikalarni harbiy maqsadda ishlatilishi mumkin degan vaj bilan taqiqlab qo‘ygan.
Tramp tomonidan tuzilgan Tinchlik kengashi vakili markazning kelajagi haqida izoh berishdan bosh tortdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, G‘azoga ko‘p yillik yordamga qaramlik va zo‘ravonlikdan qutulish uchun barqaror fuqarolik ma’muriyati kerak.
G‘azoda yo‘llarni asfaltlash uchun urush vayronalaridan foydalanilmoqda
Falastinliklar Isroilning G‘azoga ikki yillik hujumi davomida vayron bo‘lgan ko‘chalarni qayta asfaltlashga kirishdi. Buning uchun urush xarobalaridan foydalanilmoqda.
BMT loyihasi doirasida beton va metall parchalari maydalanib, yo‘llarga to‘shalmoqda. Aholi buni vayron bo‘lgan shaharlarni tiklashdagi birinchi qadam sifatida baholadi.