O‘tgan 2019-yilda yalpi oziq-ovqat sanoat mahsulotlarini ishlab chiqarish hajmi 35,3 trillion so‘mni tashkil etgan bo‘lsa, 2020-yilning 6 oyida 21,5 trillion so‘mlik mahsulot ishlab chiqarilib, sohaning sanoatdagi ulushi 16,7 foizni, yalpi milliy mahsulotdagi ulushi esa 4,6 foizni tashkil etdi. Bu haqda qishloq xo‘jaligi vazirligi axborot xizmati rahbari Nigora Xo‘jayeva AOKAda bo‘lib o‘tgan brifingda ma’lum qildi.

Nigora Xo‘jayeva

Foto: UzReport

“Bugungi kunda respublikada oziq-ovqat sanoati sohasida 12 mingdan ortiq turli mulkchilik shaklidagi korxonalar, shu jumladan 109ta yirik korxonalar faoliyat ko‘rsatmoqda. Jumladan, 1900 ta meva sabzavotni qayta ishlash va saqlash, 460 ta go‘sht va 800 ta sutni qayta ishlash, 2100 ta qandolat mahsulotlarni ishlab chiqarish, 250 ta yog‘-moy korxonlari va 6500 ta boshqa oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarish korxonalari faoliyat ko‘rsatmoqda. Qayta ishlash korxonalarining ishlab chiqarish quvvatlaridan foydalanish darajasi o‘rtachadan ham past darajada, xususan, meva va sabzavotlarni qayta ishlashda – 42 foiz, sutni qayta ishlashda – 45 foiz va go‘shtni qayta ishlashda – 55 foiz, un mahsulotlari ishlab chiqarishda – 55 foiz, yog‘ mahsulotlarida – 48 foiz quvvatlaridan foydalanilmoqda. Buning asosiy sababi — qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini ishlab chiqaruvchilar bilan qayta ishlash korxonalari o‘rtasida samarali hamkorlik tashkil etilmaganligi, shuningdek ayrim korxonalarning 60-70 foiz uskuna va jihozlari ma’nan eskirganligida”, – dedi Nigora Xo‘jayeva.

Shuningdek, sohani rivojlantirish uchun prezidentning 2020-yil 9-sentabrdagi PQ-4821 qarori tasdiqlandi. Unga ko‘ra:

  • meva-sabzavot, go‘sht, sut va boshqa qishloq xo‘jaligi oziq-ovqat mahsulotlarini yetishtiruvchi (ishlab chiqaruvchi) korxonalar bilan ushbu mahsulotlarni qayta ishlovchi, tayyorlovchi va realizatsiya qiluvchi korxonalar o‘rtasida o‘zaro manfaatli munosabatlar uchun sharoitlar yaratish;
  • mahalliy oziq-ovqat mahsulotlarining raqobatbardoshligini oshirish va ularni diversifikatsiya qilish, hududlarning mavjud tabiiy va iqtisodiy resurslaridan unumli foydalanish asosida oziq-ovqat sanoatini rivojlantirishning strategiya va modellarini ishlab chiqish;
  • meva-sabzavot, go‘sht, sut va boshqa qishloq xo‘jaligi oziq-ovqat mahsulotlarini qayta ishlovchi tadbirkorlik sub’ektlarini qo‘llab-quvvatlashning moliyaviy va nomoliyaviy choralari — yangi vositalar va axborot tizimlarini yaratish, yuqori samara beruvchi yo‘nalishlarda loyihalarni amalga oshirish;
  • oziq-ovqat sanoatining rivojlanishiga xususiy va to‘g‘ridan to‘g‘ri chet investitsiyalar oqimining ta’sirini tahlil qilish, prognozlash va bu borada tegishli takliflarni ishlab chiqish;
  • zamonaviy savdo va logistika markazlarini tashkil etish, mahalliy oziq-ovqat mahsulotlarini jahon bozorlarida ilgari surish, ularning raqobatbardoshligini oshirish, eksport salohiyatini kengaytirish hamda import hajmini kamaytirish choralarini ko‘rish bo‘yicha qo‘shimcha vazifalar yuklatildi.

Bundan tashqari, qishloq xo‘jaligini rivojlantirish va oziq-ovqat ta’minoti jamg‘armasidan oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarish bo‘yicha yangi tashkil etilayotgan istiqbolli loyihalarning texnik-iqtisodiy asoslanishini tayyorlash, infratuzilmani tashkil etish, xorijiy ekspertlarni jalb qilish bilan bog‘liq xarajatlarning 50 foizini, lekin, har bir loyiha uchun 100 mln so‘mdan ko‘p bo‘lmagan miqdorda qoplash belgilandi.