Ўзбекистонда хизмат кўрсатган артист Алишер Файз 27 январь санасида 42 ёшни қарши олди. 10 ёшида Тошкентга келган ва ўз кучи билан саҳнага чиққан ижодкор ҳақида нималарни биламиз?
“Илк продюсерим бувим бўлган”
— Бувимнинг энг эркатой набираси ўзим бўлганман. У киши фарзандларининг санъаткор бўлишини орзу қилган экан. Менда санъатга қизиқиш сезгани учун уни ривожлантиришга кўпроқ эътибор берарди. Қаерга борса, мени ўзи билан олиб борар, “Набирам қўшиқ куйлай олади”, деб мақтанарди. Энг қизиғи, тўй-ҳашамга боришимиздан аввал сумкасига иккита тухумни солиб оларди. Уларни илиқ сувга солиб, менга ичирарди. Сўнг санъаткорларнинг ёнига бориб, “Набирамга ҳам навбат беринглар, овози жуда ширали” деб мақтарди. У киши билан аёллар гаштагига, ҳатто санаторийга борса, етаклашиб борадиган набира ҳам ўзим бўлганман, дейди Алишер Файз.
“Болалигимда рафиқамнинг исмини деворга ёзганман”
Хонанда болалигида тасодифан рафиқасининг исмини деворга ёзгани ва у узоқ йиллар сақлангани ҳақида сўзлаб берган.
— Укам билан ўйнаб, Алишер ва Нигора исмларини деворга ёзганмиз. Сабабини билмайман, бувим ўша ёзув ўчмаслигини хоҳларди. Орадан анча йиллар ўтиб, тўй олди уйга уста чақирдик. Уста шўрлик билмай қолиб, деворнинг ўша ерини бўяб юборган экан. Ўша кун унинг охирги иш куни бўлди. Бувим қайтадан ёзувнинг устидан бўятиб қўйганди. Тасодифни қарангки, Алишернинг ҳаёти ҳақиқатан ҳам Нигора билан боғланди. Ҳозирги девордаги ёзув йўқ, аммо болалигимда нега шундай ёзганимизни ҳалигача тушунмайман, дейди хонанда.
Хонанда онаси ёлғиз тарбиялаган бўлишига қарамай, пулнинг ортидан қувмаслиги ва болаликдаги қийинчиликлар унга сабоқ бўлгани ҳақида гапирди.
— Кичиклигимда онам биз фарзандларни ўзи катта қилган. Лекин ўша пайтда ҳам пулнинг ортидан қувмаганмиз. Роса зарурат бўлиб турганда қувмаган энди ҳаммаси тартибга келганда қувасизми? Бу ёғини гапирсам дийдиёга кириб кетади. Эскилар билиб айтган: “Битта она мингта болани ҳам боқа олади”. Лекин мингта бола битта онанинг кўнглини ололмайди. Онам кўнглимизни олганлар-да… Бизни қанақа қийинчиликлар билан вояга етказганларини яхшиям-ки ўша вақтда кўрганмиз. Бу ҳозирги кунда ўзимиздан кетиб қолмаслик ёки онанинг бир оғиз гапи, маслаҳатларини эътиборсиз қолдирмаслик учун хизмат қилади, дейди хонанда.
“Мени олиб кетишларини соатлаб кутардим”
— Ижодкорона бўрттириб айтадиган бўлсам, 10 ёшимни ёлғиз кутиб олганман. Чунки Тошкентга ўқишга келганимдан кейин январь ойида 10 ёшга кирганман. Глиер номидаги мусиқа мактабида ўқирдим. Бу пайт мен учун янги муҳит, дўстларга ва устозларга мослашиш даври бўлган. Ҳаётда эсда қоладиган кунлар — бу сен чиндан яшаган кунларингдир.
“Қўшиқларининг шеърини онаси ёзиб беради, деган гап тарқалганди”
— Шеър ёзсам ҳам, куй басталасам ҳам онамга қўнғироқ қилиб уларга эшиттираман. Улар шеърларимни эшитиб кўриб, баҳо берарди. Онам она тили ва адабиётдан дарс берарди. Шунда яқинларимиз орасида “онаси шеърларини ёзиб бераркан, ўғли қўшиқ қилиб айтаркан”, деган гап тарқалган. Бир куни бу гапларни бувим эшитиб қолибди. “Неварам шеърларини ўзи ёзади”, деб тортишиб юраркан.
“Устозим билан танишишимга Мирзабек Холмедов сабабчи бўлган”
Алишер Файз Ўзбекистон халқ артисти, маданият вазири Озодбек Назарбековнинг шогирди ҳисобланади. У устози билан қандай танишгани ҳақида сўзлаб берган.
— Мусиқа мактабида ўқиб юрган пайтларимда Панорама кинотеатрида концерт қўйишган. Унда сўз устаси Мирзабек Холмедов ҳам иштирок этганди. У кишидан дастхат олиш вақтида “Телефон рақамингизни ҳам бероласизми?” деб сўраганман. Телефонларини олиб, мусиқа мактабининг қоровулхонасидан қўнғироқ қилиб турардим. Қоровул амаки “Ҳеч ким кўриб қолмасин, тезроқ гаплашгин”, деб тайинларди. Бир куни Мирзабек акадан Озодбек Назарбековнинг рақамини сўраганман. “Рақамини билмайман-у, фалон куни ‘Наврўз’ ресторанига келсангиз, у ҳам келади”, деган. Борганман, ҳамма санъаткорлар келган. Ичкарига қандай кирарканман, деб бир оз иккиланиб турганимда, аппаратлар юкланган катта юк машинаси келиб тўхтаган. Машинадагиларга ёрдам беришимни айтиб, шу жамоага қўшилиб, юкларни ташиш баҳонасида бино ичкарисига кириб олганман. Аммо Озодбек ака келмаган. Кейин марҳум қизиқчи Обид Асомов Озодбек Назарбековнинг уй манзилини тушунтириб берган, 186-автобусга ўтириб, уйларига борганман, дейди Алишер Файз.
Шундан сўнг ёш Алишер устози ёнига илк маротаба боради ва унга шогирд тушмоқчи эканини айтади. Баъзи болаларни ёнида катталар етаклаб, “шогирдликка олишини” сўраб боришган бир пайтда Алишер Файзнинг бир ўзи шу ишни қилишга журъат топгани учун ҳам Назарбеков уни шогирдликка қабул қилади.
— 2001 йили устозим билан танишганман. Ишончларини қозониш осон бўлмаган. У кишига нафақат қўшиқ айтишим, балки шеър ёзишим ҳам маъқул бўлган. Уйларига олиб бориб, ўз фарзандларидек, муносабатда бўларди. Нима есалар бизга ҳам илинарди, кийим бошимиз билан ҳам таъминларди. Аммо қаттиққўл, тарбияни ёқтирарди. Ўз устимизда кўпроқ ишлашимизни талаб қиларди. Устозимнинг яна бир шогирди Азиз акам Бекмуродов билан тортишиб қолганмиз. Тўғрисини айтсам, салга йиғлаб юбораверардим. Кейин онамга қўнғироқ қилиб, “кетаман, шундай-шундай бўлди”, деганман. “Бўпти, кел, ўғлим, ашулачи бўлмайсан. Ундан кўра келсанг, 2 та қўй, 3 та мол олиб бераман, боқиб юраверасан, кел”, деди онам. Бу гапни эшитиб, “ие, ўзи мендан ўтди, йўқ, бормайман”, деб фикримдан қайтгандим. Қаранг, онам бир оғиз гап билан ҳам кўнглимни олганлар, ҳам қанақадир машаққатлардан кечсам, мени нималар кутиб турганини ҳам англатиб қўйган. Агар “йўқ, келмайсан” деганларида балки кетворган бўлармидим, дейди Алишер Файз.
“12 йил телефондан фойдаланмаганман”
Хонанда узоқ йиллар телефондан фойдаланмагани ва энди бунга мажбур бўлаётгани ҳақида.
— Телефон хаёлимни чалғитади, деб ундан фойдаланмасдик. Бу жараён 12 йил давом этди. Ҳозир эса телефондан, ижтимоий тармоқлардан фойдаланаман. Аммо бу одамни чалғитади, баъзан чарчатади.
Югур-югурлардан чарчаб кетган пайтларимда ўтираман-да, кўзларимни юмиб олиб, 5-10 дақиқага денгиз бўйигами, қаёққадир кетаман. Айтганча, Глиерда ўқиб юрган кезларимда синфдошларимга “Бугун Озодбек Назарбековга шогирд тушиш учун уйларига бораман”, дердим-да, борардим-у, учрашолмасдим. Кўп шунақа бўларди. Уйларига, концерт бўладиган жойларга борардим. Кейин бир ўртоғим “Анчадан бери шунақа деб кетяпсан-у, кўришолмаяпсан, ҳеч кимга айтмасдан бор-чи”, деган куни Озод акам билан кўришиб, суҳбатлашиб, шогирд тушганман. Ўшандан бери бирор иш қилмоқчи бўлсам, оммага ошкор этмасликни одат қилганман, дейди хонанда.
Хонанда илк клипига устозининг костюм шимини кийим чиққани ҳақида сўзлаб берди.
— Озодбек Назарбеков билан оёқ ва кийим ўлчамимиз бир хил эди. Бу нарса “Мени кечир” клипини олаётганда ҳам қўл келган. Клипда устозимнинг кийимларини кийиб тушганман. Устозим ҳеч қачон йўқ демасди, қайтанга “Шуни кий, сенга ярашади”, дерди.
“Шоу-бизнесда кирдикор кўрмаганман”
— Аслида йўл қийшиқ эмас. Қарашлар уни баъзида шундай кўрсатар. Балки ҳамма гап инсоннинг ўзидадир. Кўпинча шоу-бизнесда ундай-бундай дейишади. Шахсан мен шоу-бизнесда кирдикор кўрмаганман. Дунёда 7 миллиард инсон бўлса, уларга “Мен қандай одамман?“ деб битта савол билан мурожаат қилсангиз, турли хил жавоб олар экансиз. Қизиғи, жавоблар орасида хатоси бўлмайди. Савол қандай эдики, ҳамма жавоблар тўғри келаверса? Унга “адолатсизсан”, “адолатлисан” дейишди. Худди шундай, бир вақтда ҳам ижобий, ҳам салбий жавоблар берилди. Бундан битта маъно келиб чиқади: кенгга кенг дунё, торга тор дунё. Ўзини ўлжа ҳисоблаганга қаерда бўлмасин, овчи топилади, дейди хонанда.
Алишер Файз бир неча йиллар олдин футбол тўпларини йиғиб боришни ёқтирган. Сўнг орадан бир оз вақт ўтгач, бу машғулотнинг ўрнини бошқаси эгаллаган.
— Мен хоббиларимга содиқман, деб ўйламайман. Орада шундай вақтлар бўлган — Cola ичимлигини яхши кўрардим. Дунёнинг турли жойларида турли Cola бўлса керак, деб шу ичимликнинг коллекциясини йиғган пайтларим бўлган. Ҳатто, яқин мухлисларимиз ичида концерт вақтида ҳам шу ўзгача ичимлик турларидан совға қилгани ҳам бўлган. Ҳозир катта фарзандим Холидбек футболга қизиқади ва бу спорт билан шуғулланади.
“Оиламни сир сақлайман”
Хонанда оиласи ҳақидаги маълумотларни сир сақлашининг сабаблари ҳақида гапирди.
— Айтайлик, ёнингизда катта бир қимматбаҳо тош бор. Бозорда юрибсиз. Тошни қанақа олиб юрасиз? Сумкага солиб, авайлаб, тўғрими? Ё даст кўтариб юрасизми? Оилам — менинг борим, бойлигим, бахтим! Бахт эса кўз-кўз қилинавермайди, эҳтиётланади. Сабаби шунда. Фарзандларимнинг тарбиясини ўйлаб ҳам шундай қиламан. Чунки болаларимнинг “мен фалончи санъаткорнинг ўғлиман” деб улғайишини хоҳламайман. Бу тарбиясига қайсидир томондан салбий таъсир қилиши мумкин, деб ўйлайман-да! Самимият топишга қийналмасин, дейман, дейди хонанда.








