Germaniyadagi Maks Planka jamiyati Kimyo institutining olimlari issiqxona gazlarini tarqatayotgan juda ulkan iqlimiy “bomba”ni payqab qolishdi. Qizil dengiz tubidan ko‘tarilayotgan uglevodorodlar katta miqdorda qazib olingan yoqilg‘i eksport qiladigan davlatlarning tezligida atmosoferani zaharlamoqda. Bu haqda Science Alert nashri xabar qildi.

Foto: “iToday.ru”

Tadqiqotchilar Qizil dengiz shimoliy qismidagi propan va etan gazlarining havo tarkibidagi mavjudlik darajasi aniqlangan va kutilgan hududiy antropogen chiqindilardan 40 baravarga kuchliroq bo‘lgan. Mutaxassislar issiqxona gazlarining turli manbalarida, jumladan, transport, qishloq xo‘jaligi, biomassaning siqilishi va uglevodorodlardan elektr energiyasi ishlab chiqilishi yuzasidan qo‘shimcha tekshiruvlar o‘tkazgan.

Propan va etan dengiz tubidagi tabiiy neft va gaz zaxiralaridan sizib chiqayotgani ma’lum bo‘ldi. Ular havo bo‘shlig‘iga tushgach, boshqa bir issiqxona gazi – kemalardan chiqarib tashlanayotgan azot oksidi bilan aralashadi. Oqibatda inson sog‘lig‘i uchun nihoyatda zararli kimyoviy birikma paydo bo‘ladi.

Gaz sizib chiqish darajasi BAA yoki Kuvayt davlatlarida neft chiqindisining chiqish darajasiga mutanosib keladi. Olimlar kelajakda dengiz kemalari trafigining ortishi havoning yanada ifloslanishiga olib kelishini taxmin qilmoqda.