Foto: Hikmat Abdurahmonov/ Davron Azizov

Bir qator muvaffaqiyatli kompaniyalar ta’sischisi Hikmat Abdurahmonov iftordan oldin “Meni bir chimdib ko‘ring, tush emasmi bu?! Biz rostdan ham bosh vazir o‘rinbosari bilan shunchalar oson muloqot qilamizmi?”,—deydi.

Bu tush emas edi. Bir dasturxon atrofida galstuksiz va hatto pidjaklarsiz taniqli biznesmen va Toshkent shahar hokimiyati Jamoatchilik kengashi raisi Hikmat Abdurahmonov, “Korzinka.uz” tarmog‘i rahbari Zafar Hoshimov, developer Murod Nazarov, biznes-konsultant Bahodir Fozilxo‘jayev, Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti prorektori Durbek Ahmedov, Huawei kompaniyasi departamentining direktori Davron Azizov, mazkur satrlar muallifi Baxtiyor Nasimov hamda bosh vazir o‘rinbosari Jamshid Qo‘chqorov, Markaziy bank raisining birinchi o‘rinbosari Temur Ishmetov, iqtisodiyot vazirining birinchi o‘rinbosari Mubin Mirzayev, moliya vazirining birinchi o‘rinbosari Ahadbek Xaydarov to‘plandi.

Tan olishim kerak, bu kutilmagan, biroq mantiqan to‘g‘ri uchrashuv bo‘ldi.

Kutilmagan jihati shundaki, men bosh vaziri o‘rinbosari kabi davlat amaldorlari ishtirok etgan norasmiy iftorda birinchi bor taklif etilganim.

Mantiqan to‘g‘riligi esa, O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning siyosiy jasorati imkonsiz bo‘lib tuyulgan ko‘plab narsalarni haqiqatga aylantirganida. Erkin konvertatsiya, qo‘shnilar bilan chegarani ochish. Mansabida abadiy qoladigandek tuyulgan siyosiy va iqtisodiy amaldorlarning katta sahnadan ketishi.

O‘tgan yili xalq bilan muloqot orqali e’lon qilingan ochiqlik — bir yillik kampaniya emas edi, u asta-sekin jamiyatning ajralmas qismiga aylandi.

Kecha bosh vazir o‘rinbosari, moliya vaziri Jamshid Qo‘chqorov bilan biznesmenlarning norasmiy uchrashuvi bo‘lib o‘tdi.

Qo‘chqorov makroiqtisodiy tahlil va prognozlashtirish, moliyaviy va bank tizimini isloh qilish, xususiy tadbirkorlik va kichik biznesni rivojlantirish kompleksini boshqaradi.

Barchasi haqida gaplashildi. Aniqrog‘i, bu uch yarim soat davom etgan ochiq va xotirjam suhbat edi.

Iftorlikda o‘z so‘zini bildirgan insonlar hamda uchrashuv mavzusi va natijasi haqida yozishdan oldin, bir necha soat keyinroq miyamga kelgan fikr bilan bo‘lishsam.

Bo‘lib o‘tgan suhbat, munozara va muhokamalardan keyin bosh vazir o‘rinbosari hamda uchta birinchi o‘rinbosarlarga — moliya vaziri, iqtisodiyot vaziri va Markaziy bank raisi o‘rinbosarlariga qarab O‘zbekiston Prezidenti haqiqatda islohotchilar guruhiga ega ekanligiga amin bo‘ldim. Ular mamlakatning ijtimoiy-iqtisodiy ahvoliga butunlay hushyor, oqilona va amaliy tarzda yondasha oladi.

Uchrashuvda ishtirok etgan amaldorlar real islohotlar va g‘oyalarni qadrlashi, bojxona va soliq qonunchiligini tubdan o‘zgartirish lozimligini, davlatning xo‘jalik yurutuvchi xususiy banklar, tashkilot va biznesmenlar ishiga aralashmasligi ahamiyatini tushunib turardi.

Foto: Baxtiyor Nasimov

Tadbirkorlikni rivojlantirish masalasida yutuqlarga erishish uchun bir qator makro va mikro muammolarni hal etish zarur. Ba’zan hatto nimadan boshlash kerak deb miyang achib ketadi. Morgan Frimen va Jek Nikolson ishtirokidagi The Bucket List filmini ko‘rganmisizlar? Men ham 2020-yilning 1-yanvariga qadar hal etilishi lozim bo‘lgan 20 ta eng muhim muammoning ro‘yxatini tuzishni taklif etaman. Biroq, bizda lapanglab yurish uchun buncha vaqt yo‘q, deb o‘ylayman.

Kelinglar, 2019-yilning 1-yanvariga qadar amalga oshirish lozim bo‘lgan 19 ta eng og‘riqli va muhim masalalar ro‘yxatini tuzamiz. O‘rtaga tashlaymiz.

Hozirning o‘zida o‘nlab muammolarni keltirib o‘tdik: yerga xususiy egalik qilish; soliq va bojxona islohoti; davlat-xususiy sektor hamkorligi; iqtisodiyotda davlatning rolini kamaytirish; biznes-assotsiatsiyalarni yaratish; savdo-sotiq; bank tizimi; kreditlar va naqd pullar; ishchilarni “soya”dan chiqarish va shu turdagi boshqa masalalar.

Bir oy vaqtimiz ketsada, birgalikda 19 ta og‘riqli masalani aniqlab olsak, yakdil fikrga kelsak va ustuvor vazifalarni hal etish bo‘yicha harakatlar rejasini tuzib olsak. Shunda bir maqsaddan boshqasi tomon harakatlangan bo‘lamiz.

Jamshid Qo‘chqorov, bosh vazir o‘rinbosari

Foto: Baxtiyor Nasimov

Men uchun asosiy mavzulardan biri yangi soliq islohotining muhokamasi bo‘ldi. Suhbatdoshlarimiz taklif etilgan chora-tadbirlarni to‘liq va chuqur tushunganligi, past stavkalarga qaramay davlat budjetini saqlab qolish borasida xavotiri ko‘rinib tursada, uni qo‘llab-quvvatlashga tayyor ekanliklari ma’lum bo‘ldi.

Ushbu xavotirni to‘liq tushungan holda, ayrim o‘tish bosqichlarida, bozorning asosiy qismini soyadan chiqishi soliqqa tortiladigan bazaning tez o‘sishiga, bu esa o‘z navbatida stavkalarning pasayishi oqibatida yuzaga kelgan yo‘qotishlarni qoplash imkonini berishi borasidagi fikrimni tushuntirishga harakat qildim.

Zafar Hoshimov, “Korzinka.uz” tarmog‘i rahbari

Hikmat Abdurahmonov:

—Yarim yillar oldin Jamshid Anvarovich bilan Xalqaro press klubda suhbatlashish va uning teran fikrlarini baholash imkoniyatiga ega bo‘lganman. Ammo tan olib aytamanki, hokimiyatning biznesdan yiroq bo‘lishi an’anaga aylangan mamlakatimizda buning iloji borligini o‘ylamagan edim. Uchrashuv shu qadar do‘stona va norasmiy muhitda bo‘lib o‘tdiki, hatto vaqt qanday o‘tganini sezmay ham qolibman.

Bahodir Fozilxo‘jayev:

— Ochig‘i, biz hammamiz (biznes hamjamiyat vakillari) faqat tasanno dedik. Aytishim mumkin-ki, ba’zi bir holatlar bo‘yicha hali ko‘p gaplashib, bir-birimizni tushunishimiz kerakligini, ba’zi birlari bo‘yicha esa davlat tizimidagi tayyorlanayotgan loyihalar bizni kutganimizdan ham ortiq ekanligini anglab yetdik. Albatta, bu bizni quvontirdi.

Yakunda Hikmat Abdurahmonov aytganidek: “Mamlakatda tadbirkorlik va hukumat o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlarning sifatli yangi darajasi — aynan ushbu uchrashuvdan boshlanadi”.

Baxtiyor Nasimov, “Daryo” sharhlovchisi