Shaharlar bundan 5-6 ming yillar muqaddam vujudga kelgan. Qadimgi dunyo tarixida dong taratgan buyuk shaharlarning ko‘pchiligi yo‘q bo‘lib ketgan. Ammo ularning ba’zi birovlari bugungi kunga qadar ham mavjud bo‘lib, turistlarning sevimli sayohat hududlariga aylanib qolgan.

Novate sayti vujudga kelishi uzoq o‘tmishga borib taqaladigan, ammo bugungacha mavjud bo‘lgan ana shunday shaharlardan 15 tasi haqida qisqacha ma’lumot taqdim etdi.

Balx, Afg‘oniston: miloddan avvalgi 1500-yillar

Foto: Novate

Foto: Novate

Nomi yunon manbalarida Baktra deb tilga olinadigan shahar hududida ilk odamlar 3,5 ming yillar muqaddam o‘rnasha boshlagan. Shundan buyon tuzilgan ko‘plab davlatlarning poytaxti yoki markazlaridan biri maqomida yurgan bu shahar arab manbalarida “Shaharlar onasi” deb ataladi. Bugungi kunda u ilgarigiday yirik va zamonaviy shahar emas, lekin, shunga qaramay, tarixiy muhitni saqlab qola olgani bilan diqqatga sazovordir.

Kirkuk, Iroq: miloddan avvalgi 2200-yillar

Foto: Novate

Foto: Novate

Bu shahar bobilliklarni, midiyaliklarni ko‘rgan noyob tarix darakchisidir. Shahar Bag‘doddan 240 kilometr uzoqlikda joylashgan bo‘lib, neft sanoati markazlaridan biri sanaladi.

Arbil, Iroq, miloddan avvalgi 2300-yillar

Foto: Novate

Foto: Novate

Arbil qadimdan savdo-sotiq markazi bo‘lib kelgan. Forslardan tortib turklargacha ushbu shaharga egalik qilish uchun kurashgan. Shuningdek, Arbil Buyuk Ipak Yo‘lining muhim markazlaridan biri ham edi.

Sur, Livan, miloddan avvalgi 2750-yillar

Foto: Novate

Foto: Novate

Sur ham o‘zining qariyb 5 ming yillik tarixi mobaynida ko‘plab xalqlar va imperiyalarni ko‘rdi. Milodiy 64-yilda u Rim imperiyasi tarafidan zabt etildi. Hozir u dunyoning eng go‘zal turistik shaharlaridan biri hisoblanadi.

Quddus, Isroil: miloddan avvalgi 2800-yillar

Foto: Novate

Foto: Novate

Yaqin Sharq va butun dunyoning eng mashhur shaharlaridan biri bo‘lmish Quddus jahonning uch dini vakillari uchun muqaddas dargoh hisoblanadi. U yerda yahudiylarning, xristianlarning va musulmonlarning muborak qadamjolari bor. Xudovand tobuti ibodatxonasi, al-Aqso masjidi shular jumlasidandir. Tarixi davomida Quddus 23 marta qamal qilingan, unga 52 hujum amalga oshirilgan. Bundan tashqari, u ikki marta butunlay vayron etilgan va qayta tiklangan.

Bayrut, Livan: miloddan avvalgi 3000-yillar

Foto: Novate

Foto: Novate

Besh ming yillik tarixga ega Bayrut nafaqat turistik manzilgoh, balki Livanning markazi va shiddat bilan rivojlanayotgan zamonaviy shahar hamdir. U mamlakatning poytaxti va ayni paytda iqtisodiy va madaniy markazidir.

G‘oziantep, Turkiya: miloddan avvalgi 3650-yillar

Foto: Novate

Foto: Novate

Boshqa qadimiy shaharlar singari, G‘oziantep ham ko‘plab bosqinlar, rivojlanish va qulashlarni boshdan kechirgan. Bugungi kunda esa u Turkiyaning eng diqqatga sazovor ko‘hna manzilgohlaridan biri hisoblanadi.

Plovdiv, Bolgariya: miloddan avvalgi 4000-yillar

Foto: Novate

Foto: Novate

Bolgariyaning Plovdiv shahri 6000 yildan buyon o‘z o‘rnida sobit turibdi. U Frakiya tarkibida bo‘ldi, rimliklar va Usmonlilar tomonidan egallandi. Shu bois unda turfa tarixiy yodgorliklarni topish mumkin, masalan, turk hammomlarini va Rim uslubidagi me’moriy obidalarni.

Sayda, Livan: miloddan avvalgi 4000-yillar

Foto: Novate

Foto: Novate

Sayda shahrida Aleksandr Makedonskiy, Iso Masih bo‘lgan. Uning hududidagi eng eski yodgorlik bo‘lmish finikiyaliklar manzilgohi bugungi kunga qadar mavjud.

Al-Fayum, Misr: miloddan avvalgi 4000-yillar

Foto: Novate

Foto: Novate

Al-Fayum Qadimgi Misrdagi Krokodilopolis shahrining tarixiy qismidir. Bu shahar aholisi Petsuxos nomli timsohga topingan. Unga yaqin hududda piramidalar va madaniy markaz joylashgan.

Shush, Eron: miloddan avvalgi 4200-yillar

Foto: Novate

Foto: Novate

Yunon manbalarida Suza deb ataladigan bu shahar o‘z vaqtida Elamning markazi, Ahamoniylar saltanatining markazlaridan biri bo‘lgan. Hozir bu mitti shaharda 65 ming kishi istiqomat qiladi. Vaholanki, u Eron tarixidagi eng yirik shaharchilik markazlaridan biri bo‘lgan.

Damashq, Suriya: miloddan avvalgi 4300-yillar

Foto: Novate

Foto: Novate

Damashqqa ta’rif berish ortiqcha bo‘lsa kerak. Qadimgi dunyoning eng yirik shaharlaridan biri o‘rta asrlarda arab xalifaligining poytaxtiga aylandi. Bugungi tarixchilar uni dunyodagi eng qadimgi tirik shahar deb ataydi.

Halab, Suriya: miloddan avvalgi 4300-yillar

Foto: Novate

Foto: Novate

Halab, boshqa ko‘plab qadimgi shaharlardan farqli ravishda, bugungi kunda ham yirik megapolis maqomini saqlab qolgan edi. Suriyada fuqarolik urushi boshlanguniga qadar uning aholisi 4,4 million kishini tashkil qilardi.

Bibl, Livan: miloddan avvalgi 5000-yillar

Foto: Novate

Foto: Novate

Finikiyaliklar bu shaharni Gebal deb atagan. Bibl nomini esa unga yunonlar bergan.

Iyerixon, Falastin: miloddan avvalgi 9000-yillar

Foto: Novate

Foto: Novate

Iyerixon bugungi kunda mavjudligini saqlab qolgan eng qadimgi shahardir. Uning hududida ilk bor odamlar 11 ming yil oldin joylasha boshlagan. Hozir u yerda 20 ming kishi yashaydi.