АҚШ президенти Дональд Трамп мамлакат тарихидаги энг баҳсли шахслардан бири бўлган италян сайёҳи Христофор Колумб хотирасини эътироф этиш мақсадида Оқ уй ҳудудида унинг ҳайкалини ўрнатди.

“Америкалик қаҳрамон”нинг қайтиши
Ўрнатилган ҳайкал 2020 йилда Жорж Флойднинг ўлимидан сўнг бошланган ирқчиликка қарши намойишлар вақтида Балтимор бандаргоҳида сувга ташлаб юборилган асл нусханинг репликаси ҳисобланади. Янги ҳайкал Оқ уйга туташган Эйзенхауэр маъмурий биноси ҳовлисидан жой олди.
Дональд Трамп 22 март куни эълон қилинган Йирик италян-америкалик ташкилотлар президентлари конференциясига йўллаган мактубида Колумбни қуйидагича таърифлади:
“Колумб — Американинг ҳақиқий қаҳрамони ва ер юзида энг жасур ҳамда узоқни кўра оладиган инсонлардан бири. Ҳайкал энди Оқ уй кампусидаги Эйзенхауэр биносининг шимолий томонида қад ростлаб турибди”.


Нега Колумб шахси баҳсли?
Христофор Колумбнинг 1490 йилларда бошланган саёҳатлари Европанинг Америка қитъасини босиб олиши ва мустамлака қилишига йўл очган. 2020 йилдаги Black Lives Matter намойишлари вақтида намойишчилар Колумб ҳайкалларини нишонга олган эди. Бунга унинг Кариб ҳавзасидаги таино халқини қирғин қилгани ва эксплуатация қилгани сабаб бўлган.
Сўнгги йилларда АҚШда 12 октябрь — “Колумб куни” ўрнига кўплаб штатларда “Туб жой халқлари куни” нишонлана бошлади. Собиқ президент Жо Байден 2021 йилда ушбу кунни расман эълон қилган эди.
Трамп эса бу ўзгаришни “антиамерика мафкураси” деб атади ва 2025 йил апрель ойида: “Мен Колумб кунини қайта тиклайман”, дея ваъда берган эди.
Фақат Колумб эмас: тарихий тимсолларнинг “реставрацияси”
Колумбдан ташқари, бошқа баҳсли шахсларнинг ҳайкаллари ҳам қайта тикланмоқда. Хусусан, ўтган ҳафта АҚШ Ички ишлар вазирлиги Мустақиллик декларациясини имзолаган раҳбарлардан бири бўлган, бироқ қулдорлиги билан танилган Сезар Родни ҳайкали Вашингтонда намойиш этилишини билдирди.
Унинг ҳайкали 2020 йилда Делаверда олиб ташланган эди. Шунингдек, 2020 йилда ағдарилган конфедерация генерали Алберт Пайкнинг ҳайкали ҳам ўтган йили Вашингтонда қайта ўрнатилган эди.