“Газпром”нинг Европадаги энг йирик харидори бўлган Венгрия Туркманистондан газ сотиб олишни режалаштирмоқда. Бу ҳақда мамлакатнинг Шарқий алоқаларни ривожлантириш бўйича давлат котиби ўринбосари Адам Штифтер хабар берди.

“Энергетика соҳасида биз Туркманистондан ишончли ҳамкор сифатида умидвормиз (…) Венгрия турли мамлакатлардан табиий газ импортига қарам, шу сабабли биз Туркманистонга ҳам катта умид билан қараймиз ва яқин келажакда Туркманистон Европага, аниқроғи Венгрияга газ етказиб берувчига айланишига умид қиламиз”, деди Штифтер.


2 сентябрь куни Венгрия мамлакат тарихидаги энг узоқ муддатли суюлтирилган табиий газ импорти бўйича шартнома имзолади. Ушбу келишув Франциянинг Engie компанияси билан тузилган бўлиб, 2028 йилдан 2038 йилгача амал қилади. Етказиб беришнинг умумий ҳажми 4 миллиард куб метрни ташкил этади.

Сентябрь ойи бошида Венгрия Британиянинг Shell компанияси билан йилига 2 миллиард куб метр газ сотиб олиш бўйича шартнома тузганди. Етказиб бериш 2026 йилда бошланади, шартнома эса 10 йилга мўлжалланган. Газ Чехия ва Германия орқали етказиб берилади.

Россия газига қарамлик

Денгизга чиқиш имкониятига эга бўлмаган, Россия нефть ва газини қувурлар орқали импорт қилувчи Венгрия ҳамда Словакия шу пайтгача Россия энергия ресурсларидан воз кечишга қарши чиқиб келаётганди.

“Бироқ Будапештнинг бошқа давлатдан газ импорт қилиш имконияти ҳақидаги гапирётгани Венгрия етказиб беришнинг хилма-хилига интилаётганини кўрсатиши мумкин”, деб таъкидлайди Freedom Finance Global етакчи таҳлилчиси Наталя Милчакова.


Туркманистон қанча газ етказиб бера олиши ва қандай қилиб етказиб бериши ҳозирча номаълум.

Европага газ экспорт қилишни режалаштираётган Озарбайжон ёки санксиялар туфайли Европа Иттифоқи билан муносабатлари жуда мураккаб бўлган Эроннинг қувур инфратузилмасидан фойдаланиш ёки газни “Газпром” билан шартнома асосида “Турк оқими” орқали етказиб бериш керак бўлади, дея тушунтиради Милчакова.


Ҳозирда Будапешт ҳар ойда Россиядан энергия ресурсларини сотиб олиш учун тахминан 500 миллион евро сарфлайди, дейилади Финляндиянинг CREA таҳлилий маркази.

Июль ойида Венгрияга газ етказиб бериш 285 миллион еврони, нефть етказиб бериш эса 200 миллион еврони ташкил этди. Шунингдек, Словакия ҳам Россия қувур газини сотиб олишда давом этмоқда, бироқ унинг ҳажми анча кам — ойига 50 миллион евро атрофида. Ҳозирда Венгрия “Газпром” билан йилига 4,5 млрд куб метр газ импорти бўйича 2036 йилгача амал қиладиган шартномага эга.